اختلاف اصلی بین ترکمنستان و ایران سر میزان طلب های ترکمنستان است که مقامات این کشور اعلام می کنند 5.1 میلیارد دلار است درحالی که مسئولان ایرانی آن را 1.8 میلیارد دلار اعلام می کنند.
رضا پدیدار عضو هیات نمیاندگات اتاق تهران و کارشناس انرژی می گوید ایران و ترکمنستان برای حل اختلافات خود بر سر قرارداد فروش گاز می توانند از دیوان داوری بین المللی کمک بگیرند و رسیدگی به پرونده را به این دیوان ارجاع دهند. او با اشاره به اینکه رفتار ترکمنستان در قطع گاز همزمان با تعطیلات سال میلادی در این کشور، پیک سرما و به صورت ناگهانی کاری غیرمتعارف و برخلاف روابط بین الملل و حسن همجواری و همسایگی است، گفت:« درحال حاضر ایران کمتر از 3 درصد گاز مورد نیاز کشور برای تامین گاز مصرف کنندگان در سه استان کشور را از ترکمنستان تامین می کند و باتوجه به توسعه میادین گازی پارس جنوبی و همچنین ذخیره گاز کشور به نظرم ما مشکلی برای تامین گاز هم وطنانمان نخواهیم داشت از طرف دیگر مسئولان اقداماتی را برای مدیریت سوخت در مراکز صنعتی انجام داده اند تا دچار افت فشار نشویم.»
او در ادامه با بیان اینکه اگر ترکمنستان به رفتار خود ادامه دهد قطعا بازنده اصلی این ماجرا خواهد بود، زیرا ایران بزرگ ترین مشتری گاز این کشور است، درباره دلایل شکل گیری اختلاف دو کشور گفت:« پیشینه قرار داد خرید گاز از ترکمنستان به سال 1374 باز می گردد، در آن زمان قراردادی 25 ساله بین دو کشور به امضا رسید و براساس آن ایران تعهد کرد که در اعضای دریافت هر هزار مترمکعب 42 دلار به ترکمنستان پرداخت کند و سقف دریافت گاز از سوی ایران هم 25 میلیون مترمکعب در نظر گرفته شد که هیچگاه در این سال ها ایران این میزان گاز را اصلا دریافت نکرده است. توجه داشته باشید که آن زمان که این قرار داد به امضا رسید هنوز ما در میدان گازی پارس جنوبی کار خاصی انجام نداده بودیم و برای تامین گاز نیازهایی داشتیم ولی به مرور زمان و باتوجه به توسعه برداشت از میادین گازی این نیازها کاهش پیدا کرد، از سوی دیگر با ورود به دهه 80 کشور ترکمنستان طرح های توسعه بسیاری را در کشورش کلید زد که نیاز به تجهیزات داشت از همین رو تغییراتی در قرار داد گازی به وجود آمد در این جهت که بخشی از پول گاز ترکمنستان با دریافت تجهیزات صنعت نفت و گاز، ساختمان و مصالح و... از ایران و شرکت های ایران تهاتر شود. درهمین زمینه نمایشگاه های مختلف صنعتی ایران در ترکمنستان برپا شد و من خودم هم در چندین نمایشگاه شرکت کردم و یادم هست که شرکت های تولیدکننده تجهیزات صنعت نفت و گاز کشور به طرف های ترکمنستانی شیرآلات ، تجهیزات تقویت فشار و... می فروختند و نحوه کار نیز به این شکل بود که شرکت گاز ترکمنستان به شرکت های ایران تایدیه می داد و شرکت های ایران آن مدرک را به شرکت گاز ایران تحویل می دادند و پول خود را به صورت ریالی دریافت می کردند. به مرور زمان البته خدمات فنی و مهندسی مانند راه سازی و... هم اضافه شد و شرکت های ایران پروژه های مختلفی را در این کشور اجرا کردند و مشکلی هم وجود نداشت تا اینکه درسه سال پایانی دولت گذشته هیچ پولی به طرف ترکمنستانی پرداخت نشد و اختلافاتی برسر میزان بدهی های ایران و ترکمنستان شکل گرفت.»
پدیدار در ادامه و با اشاره به اینکه اختلاف های پیش آمده مربوط به دولت قبل است و دولت یازدهم در سال های گذشته به هر میزانی که گاز دریافت کرده مطالبات ترکمنستان را پرداخت کرده است، گفت:« اختلاف اصلی بین ترکمنستان و ایران سر میزان طلب های ترکمنستان است که مقامات این کشور اعلام می کنند 5.1 میلیارد دلار است درحالی که مسئولان ایرانی آن را 1.8 میلیارد دلار اعلام می کنند. علاوه براین ها طرف ترکمنستانی معتقد است باتوجه به گذشت چندسال از قرارداد باید قیمت گاز از 42 دلار افزایش پیدا کند زیرا مثلا کشورهایی مانند روسیه در حال حاضر گاز خود را 110 دلار می فروشند.»
این کارشناس انرژی در ادامه می گوید:« ترکمنستان در حالی گاز را قطع کرده است که در ماه های گذشته بین مقامات دو کشور جلساتی برگزار شد و قرار بود طی دو ماه آینده کمیته ای مشترک از دو کشور اختلافات را بررسی و چالش ها را برطرف کنند اما به صورت ناگهانی شاهد قطع گاز از سوی ترکمنستان هستیم.»
پدیدار با اشاره به اینکه ایران و ترکمنستان روابط استراتژیک گسترده ای با هم دارند و کیلومترها مرز مشترک دارند، گفت:« روابط دو کشور هزاران سال سابقه دارد و هر دو کشور به دلیل مشترکات بسیار وابستگی هایی به یکدیگر دارند و نباید این مشکلات به این نقطه برسد و حالا نیز پیشنهاد من این است که برای حل مناقشه پیش آمده دو کشور رسیدگی به اختلافات این قرار داد را به دیوان بین المللی داوری ارجاع دهند.»