هزینه راهاندازی و ورود به بخش خدمات درزمینه های خوداشتغالی نسبت به حوزه کشاورزی، معدن و صنعت کمتر است درنتیجه تمایل به راهاندازی کسبوکار در این حوزه بیش از سایر حوزههاست. بخش خدمات به همین دلیل متورم شده است و این در حالی است که بیشتر کسبوکارها در این بخش با شکست مواجه میشود.
گزارش جدید مرکز آمار از وضعیت نیروی کار در تابستان 95 نشان میدهد که بخش خدمات با 49.1 درصد سهم از شاغلان کل کشور جایگاه مهمی در اقتصاد ایران دارد. حسین ساروخانی، نائب رئیس کانونهای کاریابی کشور در گفتوگو با سایت خبری اتاق تهران با تأکید بر این موضوع گفت: آنچه در مورد بخش خدمات تبدیل به دغدغه شده این است که بخش مهمی از خدمات مربوط به زمینه کاری صنوف است و اطلاعات بهدستآمده از این حوزه قابل استناد نیست. مراکز آماری در کشور آمارهای مختلفی از بخش خدمات ارائه میدهند که نشاندهنده جایگاه مهم این بخش در اقتصاد است اما متأسفانه بر اساس استانداردهای مطرح در سطح دنیا بخش خدمات در ایران متورم شده است.
ساروخانی گفت: هزینه راهاندازی و ورود به بخش خدمات درزمینه های خوداشتغالی نسبت به حوزه کشاورزی، معدن و صنعت کمتر است درنتیجه تمایل به راهاندازی کسبوکار در این حوزه بیش از سایر حوزههاست. بخش خدمات به همین دلیل متورم شده است و این در حالی است که بیشتر کسبوکارها در این بخش با شکست مواجه میشود.
نائب رئیس کانونهای کاریابی کشور ادامه داد: در برنامه سوم، چهارم و پنجم توسعه قوانین حمایتی در نظر گرفتهشده بود. ماده 49 برنامه سوم، ماده 103 برنامه چهارم و بند «و» ماده 80 در برنامه پنجم حمایت از حوزه خدمات را دربرمی گرفت که شامل تخفیف در حق بیمه سهم کارفرما بود. تعداد کارگرانی که زیر حداقل مزد برای کارفرما کار میکنند در بخش خدمات زیاد است و کارفرمایان با استفاده از تخفیفهای در نظر گرفتهشده حق بیمه را رد میکردند. در برنامه ششم توسعه این بندهای حمایتی برداشتهشده است. پیشبینی ما این است که حوزه خدمات بهویژه دایره صنوف در سال 96 با چالش جدی در منابع انسانی و ریزش نیروی کار مواجه شود. وضع ما نسبت به برنامه چهارم و پنجم توسعه بهتر نشده است. با توجه به رکود اقتصادی اخیر به نظر میرسد در حوزه صنوف و خدمات که بخش مهمی از بار اشتغال کشور را به دوش میکشد نیازمند حمایتهای بیشتر هستیم. با نمایندگان مجلس و مسئولان وزارت خانه دراینباره صحبت کردیم اما در عمل نمیبینیم که در برنامه ششم توسعه روند مشخصی برای حمایت از اشتغال بهویژه در حوزه خدمات در نظر گرفتهشده باشد. استراتژی در این زمینه از سوی وزارت کار وجود ندارد و به نظر نمیرسد در سال آینده در حوزه اشتغال با پیشرفت محسوسی مواجه شویم.
ساروخانی گفت: بخش خدمات ظرفیتهای محدودی دارد. فارغالتحصیلان دانشگاهی در آستانه ورود به بازار کار به این دلیل که متناسب با نیازهای بازار کار تربیت نشدند و نمیتوانند در حوزههای صنعت و کشاورزی فعالیت کنند با هزینههای کم وارد حوزه خدمات میشوند اما دوره حیات کسبوکارها در این بخش کوتاه است.
بخش خدمات ایران هنوز صاحب یک الگوی بومی نشده است. نهادهای حمایتی نقش خود را بهدرستی بازی نمیکنند. از یک کارآفرین در بخش خدمات بهطور واقعی حمایت نمیشود. ساروخانی دراینباره گفت: واژههایی وارد فرهنگ اقتصادی ما شده است که کار آیی آن را در عمل مشاهده نمیکنیم. در حوزه کسبوکار ما این واژهها تبدیل به اصطلاحات سنگینی شده است که درک آن برای افراد در آستانه ورود به بازار کار راحت نیست.
نائب رئیس کانونهای کاریابی کشور ادامه داد: بیشتر کسبوکارهای بخش خدمات به بازار داخل فکر میکنند و نگاه صادراتی ندارند. بحث فرایند قیمتگذاری در بورس و فرابورس، ثبت مالکیت و انتقال فنآوری در فضای کسبوکار بخش خدمات مطرحشده است اما نهادی که این مباحث را به هم وصل کند وجود ندارد و اگر سازمانهایی در این حوزه شکل گرفته بیشتر جنبه نمایشی دارد.