مسعود خوانساری از مهم ترین عوامل شکل گیری فساد در اقتصاد ایران گفت
مسعود خوانساری
صبح امروز اتاق تهران میزبان همایش «مبارزه با فساد» بود. در این نشست مسعود خوانساری رییس اتاق تهران با خوشامدگویی به حاضران جلسه و تشکر از حضور حجتالاسلام والمسلمین ناطق نوری مشاور، رئیس دفتر بازرسی مقام معظم رهبری و ایام مبارک هفته تبریک میلاد رسول اکرم گفت: اتاق تهران توفیق پیدا کرد برای دومین سال، همایش مبارزه با فساد را برگزار کند. سال گذشته اتاق تهران میزبان حجتالاسلام جناب آقای پورمحمدی، وزیر دادگستری بود و مباحث خوبی مطرح شد و در طول یک سال گذشته هم اقدامات نسبتا خوبی در بخش خصوصی انجام گرفت که امیدواریم به نتیجه برسد و ادامه پیدا کند.
رئیس اتاق تهران در ادامه گفت: در مورد فساد اولین مساله مورد بحث این است که آیا مبارزه با فساد صرفا یک کار حاکمیتی است و ارتباطش با بخش خصوصی چیست؟ از نظر من یکی از عوامل اصلی عدم توسعهیافتگی در کشور وجود فساد و فقدان شفافیت است؛ نه تنها در کشور ما بلکه در همه کشورهای توسعهیافته، مهمترین عاملی که با آن برخورد شده، فساد بوده که به دنبال خود توسعه را نیز به همراه داشته است.
مسعود خوانساری در ادامه با بیان اینکه رتبه ایران در بسیاری از شاخصهای جهانی در این حوزه بالاست، گفت: متاسفانه رتبه ایران در شاخصهای جهانی در خصوص بحث محیط کسب و کار، شفافیت و فساد رتبه خوبی نیست و متاسفانه در انتهای فهرست ردهبندی قرار داریم. اگر نگاهی گذرا هم به شاخصهای داخلی داشته باشیم متوجه میشویم که وضعیت ما در ارتباط با تعداد زندانیها، میزان طلاق، اعتیاد، حاشیهنشینی، فقر، جرم و بزه هم متاسفانه بد است و وضعیت خوبی نداریم. یک مقایسه آماری نشان میدهد که طی دهههای گذشته تعداد زندانیان ما چند برابر شده و میزان ناهنجاریهایی چون طلاق، اعتیاد و... روندی صعودی داشته است. این حرکت فزاینده دلالت بر وجود یک مشکل عمده دارد و اگر چارهاندیشی صحیح و اساسی صورت نگیرد و آسیبشناسی درستی انجام نشود مطمئنا در آینده با مشکلات عمیقی مواجه میشویم.
رئیس اتاق تهران ادامه داد: چنین تصور شده است که اگر ما در جامعه تعدادی را در ارتباط با مبارزه با فساد دستگیر و زندانی کنیم و یا احیانا اگر تعدادی در این ارتباط اعدام شوند با فساد مبارزه شده است. اما روشن است که این کار، اگرچه از نظر حقوقی و قضایی لازم اما برخورد با معلول است. لذا باید ریشهیابی کنیم و علت را بیایم. آسیبشناسی درست مهمترین کاری که باید صورت گیرد. تلاش و مطالعه ما در اتاق تهران نشان میدهد که ساختارهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و... جامعه دچار مشکل است و تا این مشکلات ساختاری حل نشود بحث مبارزه با فساد شدنی نیست و تنها روبنای مساله را تا حدودی مرتفع میکند.
مسعود خوانساری در ادامه به چند مساله ساختاری و ریشههای فساد اشاره کرد و گفت: در بحث فساد اقتصادی یکی از عوامل اصلی بزرگ بودن دولت است. دولتها بعد از انقلاب بیش از اندازه بزرگ شدهاند. هر دولتی بزرگتر از دولت قبلی بوده و همین فربه بودن و ناکارآمدی دولت یکی از دلایل اصلی فساد در امور اقتصادی است. دخالت بیش از اندازه دولت در اقتصاد و اقتصاد دستوری عامل دیگری است که فساد را شکل میدهد. دخالت دولت و وجود مجوزهای غیرضروری و امضاهای طلایی و همچنین دستگاههای متعدد نظارتی که برای نظارت بر دستگاههای اجرایی ایجاد شده و متاسفانه خود به یکی از دلایل فساد تبدیل شدهاند نیز از عوامل دیگر شکلگیری فساد است. علاوه براین وجود شرکتها و بنگاههای دولتی وابسته به حاکمیت که از انواع رانتها از جمله رانتهای اطلاعاتی استفاده میکنند، اقتصاد بسته و رقابتی نبودن اقتصاد هم دلایل اصلی ریشه گرفتن فساد در اقتصاد کشور است.
خوانساری در بخش دیگری از صحبتهایش به عدم رعایت قانون که منجر به ایجاد فساد در جامعه میشود، اشاره کرد و گفت: بحث رعایت نکردن نص قانون منجر به فساد میشود. متاسفانه این رویکرد در برخی دستگاهها از جمله تامین اجتماعی که هر روز بنگاههای اقتصادی با آنها سر و کار دارند دیده میشود.
رئیس اتاق تهران همچنین چند نرخی بودن قیمت ارز در کشور را یکی از دلایل ایجاد فساد اقتصادی دانست و گفت: قیمت ارز یکی از دلایلی است که میتواند منشا فساد باشد، چند نرخی بودن و ایجاد رانت، قاچاق، تعرفههای گمرکی همگی از عواملی هست که باعث ایجاد فساد در مجموعه اقتصاد میشود. همچنین از مهمترین عاملی که باعث میشود فساد در جامعه رشد کند فعال نبودن رسانهها و مطبوعات در افشای فساد است که به دلایل متعدد نمیتوانند مسایل را به طور باز مطرح کنند.
مسعود خوانساری در ادامه خطاب به حجتالاسلام و المسلمین ناطق نوری مشاور و رئیس دفتر بازرسی مقام معظم رهبری گفت: سال گذشته بیش از 200 هیات از کشورهای مختلف دنیا به ایران آمدند و ما در اتاق تهران میزبان بیش از 50 هیات بودیم؛ اولین نکتهای که اعضای این هیاتها در مورد تردید و تشکیل برای سرمایهگذاری در ایران مطرح کردهاند، موضوع نبود شفافیت و وجود فساد در دستگاههای اجرایی است. اگر قرار باشد رشد 8 درصدی در اقتصاد داشته باشیم و بتوانیم با پدیده بیکاری مزمن 12 درصدی که دچارش هستیم مبارزه و آن را ریشهکن کنیم، قطعا باید جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی داشته باشیم. متاسفانه از سال 90 به بعد رشد سرمایهگذاری در ایران منفی شده است و ما شاهد خروج سرمایهها از ایران هستیم. تا به امروز هم نتوانستهایم سهم زیادی از سرمایهگذاری خارجی را به داخل کشور جذب کنیم. از دید بخش خصوصی لازمه این اتفاق شفافیت است که باید در اقتصاد ایجاد شود.
رئیس اتاق تهران در پایان سخنانش گفت: تلاش ما در اتاق تهران این است که مبارزه با فساد و شفافیت را در دستور کار قرار دهیم و امروز هم این جلسه به همین منظور تشکیل شده است. امیدوارم همفکری همه دوستان و مسئولین دولتی که امروز در خدمتشان هستیم و حضور حجتالاسلام و المسلمین ناطق نوری راهگشا باشد تا در این جهت سریعتر از قبل حرکت کنیم و و فساد را در آینده به حداقل برسانیم.