گفت‌وگوی فعالان عضو کمیسیون گردشگری اتاق تهران در بیست و چهارمین نشست این کمیسیون حول راهکارهای جذب گردشگر از چین بود؛ فرصت بالقوه‌ای که از دید کارشناسان حوزه گردشگری تاکنون مورد غفلت واقع شده است.
در این نشست، فریدون وردی‌نژاد به عنوان سفیر سابق ایران در چین و مشاور دبیرکل اتاق تهران در پروژه چین، توضیحات مبسوطی از چین و وضعیت فرهنگی و صنعت گردشگری در این کشور ارائه کرد و برمبنای آن کمیسیون تصمیم گرفت برای بهره‌گیری از این فرصت، کارگروهی با حضور نمایندگان دستگاه‌های ذیربط تشکیل دهد و برای افزایش ورود گردشگران چینی به ایران برنامه‌ریزی کند.
در ابتدای این نشست محسن مهرعلیزاده، رییس کمیسیون گردشگری اتاق تهران، با اشاره سفری که اخیرا به مالزی و اندونزی داشته است، گفت: در سایر کشورها به ظرفیت‌های برجام، بیش از ما باور دارند و بهره‌برداری ایرانی‌ها از گشایش‌های حاصل از این توافق، حداقل است. برای مثال کشور اندونزی با 250 میلیون جمعیت، ظرفیت بالایی در جذب توریست برای ایران دارد. مهرعلیزاده افزود: متاسفانه بخش خصوصی ایران در حوزه گردشگری و جذب گردشگران خارجی همچنان به صورت سنتی فعالیت می‌کند. در حالی که امروز نیاز است که برای ظرفیت‌ها، برنامه‌ریزی های جدیدی صورت گیرد.
ناصر ریاحی نیز با اشاره به اینکه اکثر خطوط هوایی خارجی پرواز خود را به ایران از سر گرفته‌اند، گفت: به نظر می‌رسد، پیک سفرهای تجاری کاهش یافته و اکنون بیشتر این گردشگران هستند که به ایران سفر می‌کنند. محمود نجفی‌عرب، دیگر عضو کمیسیون گردشگری اتاق تهران نیز به تشریح دستاوردهای اعزام هیات تجاری اتاق تهران به تایوان پرداخت و گفت: با وجود آنکه دو طرف نسبت به توسعه مراودات از جمله در بخش گردشگری علاقمند هستند، مانعی چون فرایند پیچیده صدور ویزا بر سر راه است. به طوری که ایرانیان برای سفر به تایوان باید از ترکیه یا دوبی اقدام به دریافت ویزا کنند.
او در ادامه با اشاره به توافقاتی که میان دو طرف صورت گرفته است، گفت: این توافق با مذاکره با مقامات تایوان حاصل شد که آن دسته از متقاضیان سفر به تایوان که عضو اتاق تهران هستند بتوانند با معرفی اتاق به دفتر تایترا (شورای توسعه روابط خارجی تایوان) روادید الکترونیکی دریافت کنند. در این صورت مشکلات رفت و آمد تا حدودی رفع می‌شود. در ادامه این جلسه، اعضای کمیسیون گردشگری، الزامات توسعه گردشگری را با حضور فریدون وردی‌نژاد، سفیر سابق ایران در چین به بحث گذاشتند. وردی‌نژاد با تشریح روند رشد اقتصادی کشور چین در طول تاریخ گفت: پس از سال 1975 در درون حزب کمونیست چین که در آن مقطع 40 تا 50 میلیون نفر عضو داشت و عملاً به عنوان حزب نخبگان شناخته می‌شد، بحث‌های مختلفی در مورد مشکلات اقتصاد چین شکل گرفت و در نهایت آنها به این مشکلات پی بردند. از جمله این مساله که پذیرفتند شعاری که انتخاب کرده بودند بسیار آرمانگرایانه بود. بر این اساس شعار خود را به چین مرفه تغییر دادند. آنها برای تحقق این شعار، برنامه مدونی تنظیم و این هدف را تعیین کردند که چین در افق2050 به قدرت اقتصادی نخست در جهان تبدیل شود. یکی دیگر از اهداف تعیین شده نیز این بود که ثروت چین در خارج از مرزها افزایشی60 درصدی داشته باشد. او با بیان اینکه دوره سال‌های 1979 تا 2012 به عنوان دوره اصلاحات در چین شناخته می‌شود، گفت: این کشور توانست در گام نخست با جذب چینی‌های خارج از کشور و اعطای امتیازاتی به آنان، سرمایه‌گذارانی از نقاط مختلف جهان جذب کند.
اقدامات چین برای توسعه گردشگری
او با اشاره به اینکه اکنون 6 تا 9 درصد جمعیت چین در سطح بالایی از رفاه قرار دارند و به شدت به دنبال کسب تجربه‌های جدید هستند، گفت: در حال حاضر بستر مناسبی برای توسعه گردشگری میان ایران و چین فراهم شده است. وردی‌نژاد همچنین با بیان ضعف‌هایی که چین در زمینه جذب گردشگران داشت، گفت: چینی‌ها با چند تصمیم از جمله، جذب سرمایه‌گذاران خارجی، اعمال معافیت‌هایی برای هتل‌سازی، جلب مشارکت بخش خصوصی، آموزش، توجه و تقویت میراث فرهنگی و نیز توسعه گردشگری داخلی این ضعف‌ها را برطرف کرد.
مشاور دبیرکل اتاق تهران در پروژه چین، در بخش دیگری از سخنانش عنوان کرد که چین سالانه 120 میلیون نفر گردشگر را به سایر کشورها می‌فرستد و ایران تنها توانسته است 60 تا 70 هزار نفر از آنان را جذب کند. او با اشاره به مشکلاتی که بر سر راه افزایش ورود گردشگران چینی به ایران وجود دارد، گفت: یکی از موانع، موانع سیاسی است؛ به این ترتیب که پیش از ورود چینی‌ها به یک کشور، دولت چین باید آن کشور را به عنوان مقصد گردشگری تعیین کرده و آن را به بخش‌های ذیصلاح ابلاغ کرده باشد. اکنون با پیگیری‌های صورت گرفته، ایران به عنوان مقصد گردشگری تعیین شده اما این مساله هنوز ابلاغ نشده است.
به گفته این کارشناس مسایل چین، یکی دیگر از موانع افزایش ورود گردشگران چینی به ایران، مسایل منطقه و تبلیغات منفی علیه ایران است. «عدم گردش صحیح اطلاعات میان ایران و چین»، «نبود مراکز اقامتی مناسب در ایران» و «فقدان وسایل نقیله مناسب» از دیگر مشکلاتی است که وردی‌نژاد به آن اشاره کرد. او با بیان اینکه حل این مسایل عزم ملی می‌طلبد، پیشنهاد کرد به مدت چند سال محیط قرنطینه‌ای برای گردشگران چینی ایجاد شود تا این مشکلات برطرف شود.
وردی‌نژاد همچنین از ضرورت جلب مشارکت تشکل‌ها در این امر سخن گفت. او ادامه داد: اتاق تهران نیز می‌تواند در این زمینه به سهم خود گامی بردارد. من هم به عنوان مسئول پروژه چین آمادگی دارم، در این زمینه همکاری‌های لازم را داشته باشم. این کارشناس مسایل چین پیشنهاد ایجاد کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارت امور خارجه، اتاق ایران و چین، سازمان فرهنگ و ارتباطات، انجمن‌های دوستی ایران و چین و تشکل‌های حوزه گردشگری را مطرح کرد تا در این کارگروه، توسعه روابط گردشگری با چین دنبال شود.
هتلداری غیررسمی چینی‌ها در ایران
در ادامه این جلسه، گرامی که به نمایندگی از معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در این نشست حضور یافته بود، گفت: یکی دیگر از ایرادات ما این است که به ذائقه چینی‌ها توجه نکرده‌ایم. جالب است که بدانید آنها در ایران مراکز اقامتی خود را دارند. چنانکه چینی‌ها و کره‌ای‌ها، در ایران، مشغول هتلداری غیررسمی هستند. مهرعلیزاده نیز با تاکید بر اینکه باید از برنامه توسعه‌ای چین بهره گرفت، گفت: شاید لازم باشد در سازمان گردشگری نیز مانند وزارت امور خارجه، برای هر منطقه میزی ایجاد شده و توسعه گردشگری با کشورهایی چون چین به صورت تخصصی‌تر صورت گیرد.
ناصر عندلیب، معاون آموزشی اتاق و کارشناس کمیسیون گردشگری نیز بر این عقیده بود که اکنون که چین به یک کشور گردشگرفرست تبدیل شده است، لازم است یک واحد جداگانه در سازمان گردشگری، بازاریابی در کشور چین را به عنوان یک اولویت در دستور کار قرار دهد. او گفت: حتی لازم است تشکل‌هایی در بخش خصوصی نیز این فرصت را مغتنم شمرده و در این زمینه برنامه‌ریزی کنند. امیر اصلانزاده، مدیرعامل گروه هتل‌های هما، به برگزاری همایشی توسط سازمان تامین اجتماعی با موضوع گردشگری اشاره کرد و گفت: در این همایش مهمانانی از 17 کشور حضور یافته بودند اما شرکت‌های چینی در این همایش غایب بودند.» او گفت که مشارکت چینی‌ها در بازسازی و نوسازی هتل‌ها مفید خواهد بود.
قاسمی که به نمایندگی از معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در این نشست حضور یافته بود ، گفت: معاونت گردشگری در اردیبهشت سال جاری نخستین نشست مذاکرات مستقیم تجاری را میان فعالان بخش خصوصی دو کشور برگزار کرد. همچنین قرار است، یک کارگاه آموزشی برای معرفی فرهنگ چین برگزار شود. البته باید بگویم، منابع سازمان محدود است و برای برگزاری تورهای آشناسازی، نیازمند اعمال تخیفاتی از سوی نهادهای مختلف از جمله هتل‌هاست.
پس از بحث و تبادل نظر اعضای کمیسیون گردشگری اتاق تهران در نهایت مقرر شد، کارگروهی برای پیگیری موضوع جذب گردشگر از چین ایجاد شود و آن گونه که مهرعلیزاده تعیین کرده است، این کارگروه ظرف 2 ماه برای توسعه گردشگری با چین یک برنامه مدون برای بحث و بررسی به کمیسیون ارائه کند.
