وزارت نیرو با 33 هزار میلیارد تومان بدهی به بانک ها و پیمانکاران و تامین کنندگان و 15 هزار میلیارد تومان کسری سرمایه گذاری به دولت یازدهم تحویل داده شده است و این وزارت خانه یکی از پرمشکل ترین وزارت خانه هاست. علاوه بر مشکلاتی که میراث دولت های نهم و دهم است، افزایش مصرف برق و تشدید خشکسالی در ایران به مصائب این وزارت خانه اضافه کرده است. وزیر نیروی دولت یازدهم در جدیدترین نشست خبری درباره این مشکلات صحبت کرده است که در ادامه 35 نکته از آن را می خوانید.
وزارت نیرو با 33 هزار میلیارد تومان بدهی به بانک ها و پیمانکاران و تامین کنندگان و 15 هزار میلیارد تومان کسری سرمایه گذاری به دولت یازدهم تحویل داده شده است و این وزارت خانه یکی از پرمشکل ترین وزارت خانه هاست. علاوه بر مشکلاتی که میراث دولت های نهم و دهم است، افزایش مصرف برق و تشدید خشکسالی در ایران به مصائب این وزارت خانه اضافه کرده است. وزیر نیروی دولت یازدهم در جدیدترین نشست خبری درباره این مشکلات صحبت کرده است که در ادامه 35 نکته از آن را می خوانید.
1.در وزارت نیروی دولت این طور بوده که به صورت خلقالساعه پروژه هایی را تعریف کردهاند مثلا در یکی از پیوست های سال ٩٠ حدود ٦٠ طرح اضافه شد.
2.طرح های عمرانی نمی تواند منجر به انجام کار بیشتر شود؛ چون منابع مالی وزارت نیرو محدود است.
3.در حال حال طرح های در دست اجرا در بخش آب حدود ٥٥٠ هزار میلیارد تومان اعتبار لازم دارد. این در حالی است که میزان اعتبارات عمرانی سالانه وزارت نیرو حدود ٣/٥هزار میلیارد تومان است.
4.اگر اعتبارات وزارت نیرو در همین حد باقی بماند و هزینههای طرحها نیز افزایش پیدا نکند، به طور متوسط حدود ۱۷ سال طول میکشد تا طرحهای باقیمانده اجرایی شود، اما این در شرایطی است که اجرای یک طرح آبی مثلا ایجاد یک سد نیاز به زمان دو تا چهار سال دارد.
4.کاری که تاکنون وزارت نیرو انجام داده جلوگیری از ایجاد طرحهای جدید و بازنگری در طرحهای موجود بوده است که در همین راستا نیز بسیاری از طرحها که از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نبوده و اجرای آنها عملا بیفایده بوده است را متوقف کرده است.
5.از زمان دولت یازدهم اجرای ۱۴۴ طرح سدسازی مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفت و برهمین اساس ۵۰ طرح بهطور کامل کنار گذاشته و وزارت نیرو روی ساخت ۹۴ طرح متمرکز شد.
6.تا امسال ۱۹ طرح اجرایی شد.از طریق تمرکز منابع مالی در طرحهای محدود توانستیم سرعت اجرای فعالیت را افزایش دهیم.
7.تصمیمگیری در مورد کاهش تعرفه برق مترو خارج اختیارات وزارت نیرو بوده است.
8.وضعیت اقتصاد آب و برق مشخص است بهطوری که باید گفت در حال حاضر از نظر اقتصادی صنعت آب و برق در شرایط غیرپایداری قرار دارد، اما آنچه که بیشتر مدنظر دولت قرار گرفته اثرات اجتماعی ناشی از تغییرات قیمت آب و برق است.
9.آنچه که در صنعت آب و برق طی سه سال اخیر اتفاق افتاده این است که میزان افزایش آب و برق در قیاس با افزایش تورم بسیار ناچیز بوده است و علیرغم اینکه وزارت نیرو پیشنهاداتی را برای افزایش قیمت آب و برق اعلام میکند، اما دولت به دلیل در نظر گرفتن مسائل اجتماعی این موضوع را رد کرده است.
11.صراحتا اعلام شده که وزارت نیرو با استفاده از شرکتهای عمومی، خصوصی و تعاونیها اقدام به جذب سرمایهگذار و افزایش ظرفیتهای تولید خود کند و سرمایهگذاران باید بدانند که دراین میان هیچ امتیاز بالاتری به سرمایهگذار خارجی داده نشده است.
12.علاوه بر این مساله براساس تعرفههایی که شورای اقتصاد تعیین کرده از سرمایهگذار خارجی ۱۵ درصد خریداری میشود. علاوه بر این نیروگاههایی که خارجیها متعهد به ساخت آنها میشوند باید راندمانی حدود ۵۱ الی ۶۸ درصد داشته باشد و این در حالی است که در حال حاضر راندمان نیروگاهها ۴۷ درصد تخمین زده میشود.
13.تاکنون ۳۷ هزار مگاوات مجوز برای بخش خصوصی داخلی برای ساخت نیروگاه صادر شده است. این در حالی است که تاکنون ۱۸ هزار مگاوات بیشتر ساخته نشده و وزارت نیرو این آمادگی را دارد که عین قراردادی که با کشورهای خارجی بسته میشود برای سرمایهگذار داخلی نیز ایجاد کند.
14.متن تمام قراردادها به صورت تیتر در سایت وزارت نیرو موجود است. در زمینهی ایجاد قراردادها هیچ شبههای وجود ندارد.
15.وزارت نیرو تنها مرجعی است که آمارهای دقیقی از وضعیت دشتهای کشور اعلام میکند و هیچ سازمان دیگری نمیتواند چنین اطلاعاتی را به دست آورد و اگر آمارهای مختلفی از جاهای مختلف ارائه میشود بیشک صحت ندارد.
16.وزارت نیرو به دلیل اینکه شکاف قابل ملاحظهای بین قیمت تمام شده و قیمت فروش کالای خود وجود دارد یک عدم تعادل بین درآمدها و هزینههای آن ایجاد شده است. بهطوری که باید گفت در حال حاضر وزارت نیرو ۳۲ هزار میلیارد تومان بدهی دارد که امیدواریم طی یکسال آینده موضوع بدهیهای وزارت نیرو برطرف شود.
17.براساس ماده ۶ قانون رفع موانع تولید قرار است بدهی نیروگاههایی که واگذار شدهاند از دوش وزارت نیرو برداشته شود و براین اساس ۱۲ هزار میلیارد تومان از بدهیهای وزارت نیرو باید به دولت منتقل شود.
18.علاوه بر این با استفاده از مکانیزم اوراق خزانه اسلامی ۱۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان و از طریق اسناد خزانه ۷۵۰۰ میلیارد تومان پیشبینی شده است که به کمک پرداخت بدهیهای وزارت نیرو بیاید و میتوان گفت که این مساله میتواند به عنوان یک مکانیزم کاهش بدهی عمل کند.۱۵۰۰ میلیارد تومان از طریق اسناد خزانه اسلامی تاکنون پرداخت شده است.با استفاده از تصمیم دولت مبنی بر عدم پرداخت یارانه نقدی از سوی وزارت نیرو ۲۵۰۰ میلیارد تومان درآمد به وزارت نیرو باز میگردد که تاکنون نیز دو ماه آن پرداخت شده و سه ماه دیگر در راستای پرداخت است.
19.تاکنون 5700 حلقه چاه غیرمجاز مسدود شده که این مساله میتواند تاثیر زیادی در پایداری دشتهای کشور داشته باشد.
20.علاوه بر این وزارت جهاد کشاورزی فعالیت گستردهای در راستای تبدیل شیوههای آبیاری در نظر گرفته بهطوری که 3500 میلیارد تومان که برابر با کل اعتبارات عمرانی وزارت نیرو است برای این مساله در نظر گرفته شده است.
21.یک مدیریت صحیح در دشتهای کشور میتواند مانع ازدیاد برداشت از آبهای زیرزمینی و ارتقاء بهرهوری در حوزه کشاورزی شد.برنامههای گستردهای را برای این مهم در نظر گرفتهایم که با کمک وزارت جهاد کشاورزی میتوانیم اثرات مثبت آن را دریافت کنیم.
22.برای جلوگیری از تلفات آب اقدامات وسیعی انجام شده است، اما یک اقدام بسیار ضروری و مهم در این زمینه بازسازی شبکه آبرسانی کشور است، اما با توجه به اینکه این موضوع بسیار هزینهبر است وزارت نیرو نمیتواند به سرعت آن را انجام دهد.
23.کاهش یک درصدی تلفات آب نیازمند 1000 میلیارد تومان سرمایهگذاری است. به تازگی در بوشهر و یکی از مناطق تهران به صورت پایلوت براساس قراردادی که با کشورهای خارجی امضاء شده کنترل هدررفت آب صورت میگیرد که امیدواریم با اجرای روشهای نوین بتوانیم موفقیتهایی در این زمینه کسب کنیم.
24.انتقال آب چه از طریق دریای خزر و چه از طریق خلیجفارس و دریای عمان نیازمند تایید و حمایت از سازمان محیط زیست است که در رابطه با انتقال خلیج فارس موافقتهایی صورت گرفته و امیدواریم این کار سرعت بیشتری پیدا کند.
25.ایران به چهار کشور ترکیه، عراق، پاکستان و افغانستان صادرکنند خالص برق و همچنین با دو کشور آذربایجان و ارمنستان در حال مبادله و از کشور ترکمنستان نیز بهطور خالص واردکننده برق است.
26.میزان صادرات برق از ایران دو برابر واردات از کشورهای همسایه است و ایران توانسته از این طریق درآمد خوبی را به دست آورد.
27.براساس مصوبهای که شورای عالی آب با هماهنگی وزارت جهاد کشاورزی و سازمان محیط زیست تدوین شده موضوع احیای رودخانه کارون و عاری کردن آن از آلودگیها قرار است در طول برنامه ششم مورد توجه و اجرا قرار بگیرد.
28.دولت اجازه فاینانس برای آب و فاضلاب خوزستان را داده است که امیدواریم در طول برنامه ششم این کار انجام و در پایان این برنامه شاهد پاکی کامل رودخانه کارون باشیم.
29.اگر نیاز مصرف صنایع به آب افزایش یابد وزارت نیرو قادر است تا دو برابر آب را در اختیار صنایع قرار دهدبراساس مطالعات صورت گرفته در 609 دشت و تمام حوزههای آبریز منابع آب مشخص شد که بعد از رها کردن سهم محیط زیست تمامی وزارتخانهها تا چه میزان قادر به برداشت آب هستند.
30.در تهران مشکل منابع آب بیش از سایر شهرها به چشم میخورد و باید به این مساله توجه کرد که تهران جز پنج سدی که در آن ساخته شد دیگر ظرفیت ایجاد سد ندارد و اگر جمعیت تهران بیش از این افزایش یابد، پاسخگوی تامین آب تهران نخواهیم بود. براساس آمار منتشر شده رشد جمعیت در تهران بیش از این افزایش نخواهد یافت و امیدواریم که در این زمینه با مشکلی برخورد نکنیم، اما اگر این اتفاق حادث شود به ناچار باید از آب چاهها و یا روشهای دیگر استفاده کنیم.
31.در حال حاضر هیچ واردات آبی از کشورهای دیگر صورت نمیگیرد و در واقع این مساله به عنوان یک ایده در حال مطالعه است که هنوز هیچ تصمیمی برای آن گرفته نشده است.
32.قیمت تمام شده در آب شرب بهطور متوسط هر مترمکعب 1000 تومان است و این در حالی است که هزینه شیرینکردن آب در هر مترمکعب 3000 تومان برای وزارت نیرو رقم میخورد، اما این در حالی است که تنها 400 تومان درآمد برای هر مترمکعب در شهر و 130 تومان در روستا برای وزارت نیرو به ارمغان میآید.
33.تفاوت بین درآمد و هزینه قیمت تمام شده آب 3000 میلیارد تومان است. این مساله تنها مربوط به آب نمیشود، بلکه در بخش برق نیز شاهد چنین وضعیتی هستیم.
34.در سال 1394 متوسط هزینه تولید، انتقال و توزیع برق نزدیک 100 تومان بود و حدود 240 میلیارد کیلووات ساعت برق به مصرفکنندگان فروخته میشد، یعنی هزینه کل صنعت برق حدود 24 هزار میلیارد تومان تومان بود. اما متوسط قیمت فروش هر کیلووات ساعت برق در سال 1394 حدود 60 تومان تخمین زده میشد که به ازای هر کیلووات ساعت وزارت نیرو 10 تومان نیز به سازمان هدفمندی یارانهها پرداخت میکرد، در واقع 12 هزار میلیارد تومان بین هزینه و درآمد برق کسری وجود داشت.
35.براساس تمهیدات اندیشیده شده قرار شد در منابع آب کشور 10.8 میلیارد مترمکعب بهطور سالانه از منابع آب تجدیدپذیر کشور برای مسائل زیست محیطی و احیای تالابها تخصیص یابد. 225پروژه در بخش آب و فاضلاب به ارزش 13 هزار و 659 میلیارد ریال و 3177 پروژه در بخش برق و انرژی به ارزش 55 هزار و 207 میلیارد ریال در هفته دولت افتتاح می شود. در مجموع 3402 پروژه به ارزش 68 هزار و 866 میلیارد ریال در این هفته افتتاح خواهد شد.