مدیریت بحران آتش سوزی در پتروشیمی ماهشهر سخترین آزمون برای مرضیه شاهدایی، معاون وزیر نفت در امور پتروشیمی بود
بعد از سه روز آتش سوزی در مخازن پیتروشیمی بوعلی سینا در نهایت ساعتی پیش ( نیمه شب گذشته) آتش در این مجتمع خاموش شد، آتشی که شاید بتوان از آن به عنوان بزرگ ترین آتش سوزی رخ داده در صنعت نفت کشور در سال های گذشته یاد کرد، البته در روز 7 مهر سال 1361 هم آتش سوزی در پالایشگاه نفت آبادان بعد از حملات نظامی عراق رخ داد که به شدت گسترش یافت و در جریان عملیات خاموش کردن آن چند آتش نشان جان خود را از دست دادند و از همین رو نیز روز 7 مهر ماه به عنوان روز آتش نشانان در تقویم کشور ثبت شد. اما جدای از عملیات اطفاء حریق در پتروشیمی بوعلی سینا حالا که زبانه های آتش خاموش شده است، چند سوال مهم مطرح است؛ اهمیت و جایگاه و ویژگی های پتروشیمی بوعلی سینا چیست؟ مالکیت این پتروشیمی چگونه است؟ خسارت های وارد شده به این پتروشیمی چقدر است؟
مجتمع پتروشیمی بوعلی سینا منطقه ویژه بندر ماهشهر ( امام خمینی) مجری طرح آروماتیک سوم در کشور است که عملیات اجرایی آن در در فروردين ماه ١٣٨٠ آغاز شد و واحدهاي توليدي آن در سال ١٣٨٣ به بهرهبرداري رسيد. واحدهاي فرآيندي اين مجتمع ١١ واحد است. جمع سرمايهگذاري صورت گرفته در اين مجتمع ١٣٧٠ ميليارد ريال و ٣٠٠ ميليون دلار بوده است كه سرمايه ارزي از طريق فاينانس بلژيك و فرانسه و سرمايهگذاري ريالي از طريق مشاركت بانك ملت و شركت ملي صنايع پتروشيمي انجام شده است. این مجتمع در زمینی به مساحت 360 هزار متر مربع ساخته شده است و متعلق به هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس است و این شرکت وابسته به شرکت ملی صنایع پتروشیمی است که در سال 1377 تاسیس شد.
پتروشیمی بوعلی سینا چه محصولاتی را تولید می کند؟
خوراك مجتمع پتروشیمی بوعلی سینا، نفتای سبك و سنگین و بنزین پیرولیز است كه از كارخانجات پازنان و پتروشیمی امیركبیر تامین می شود و طی فرآیندهای موجود در واحدهای عملیاتی مختلف به محصولات با ارزش و سود آور آروماتیكی نظیر پارازایلین و ارتوزایلین و بنزن تبدیل می شود. محصولات پتروشيمي بوعلي سينا جهت توليد اسيد ترفتاليك يا دي متيل ترفتاليك و همچنين به عنوان مواد مياني در توليد پلياستر و فيبر، جهت ساخت استايرن، دودسيل بنزن براي شويندهها، سيكلوهگزان براي توليد نايلون، فنل و نيترو بنزن و همچنين براي توليد آنيلين و حلالها براي ساخت پلاستيسايزرها، داروها و سموم دفع آفات، رنگ، فتاليك انيدريد استفاده ميشود.
محصولات پتروشيمي بوعلي سينا در بخش فروش داخلي به شركتهاي پتروشيمي بندر امام، شهيد تندگويان، امير كبير، فارابي، پتروشيمي تبريز و ديگر شركتها و صنايع پايين دستي داخلي و دربخش فروش صادراتي به كشورهاي حوزه خليج فارس، اروپا، آسياي جنوب شرقي، شمال آفريقا صادر ميشود.
چقدر خسارت به پتروشیمی بوعلی سینا وارد شده است؟
هنوز چندساعتی از خاموش شدن آتش در مجتمع پتروشیمی بوعلی سینا نمی گذرد و هنوز به دلیل عدم کارشناسی های دقیق نمی توان آماری مشخص از آسیب های وارده به این پتروشیمی و خسارت ها اعلام کرد ولی تا همین جا استاندار خوزستان آسیب های وارده را میلیون دلاری اعلام کرده است؛ خسارت هایی که در دو بخش باید بررسی شود یکی آسیب های وارده به خود مجتمع پتروشیمی و دیگری موادی که در مخزن در سه روز گذشته سوختند و دود شدند و به هوا رفتند. علاوه براین ها به دلیل این آتش سوزی اختلال هایی هم در روزهای گذشته در مجتمع های پتروشیمی دیگر بندر اقتصادی ماهشهر به وجود آمده است؛ براساس اعلام استانداری خوزستان در پی وقوع آتش سوزی در این منطقه تولید 3 میلیون تن محصولات پتروشیمی در کشور دچار اختلال شده است.
منطقه ويژه اقتصادي پتروشيمي ماهشهر كه مجتمع بوعلي سينا هم در آن قرار گرفته در مجموع توليد ٦/٢٥ ميليون تن محصولات پتروشيمي ايران را به خود اختصاص داده است.
مدیریت بحران چگونه بود؟
با پایان یافتن عملیات اطفاء حریق در مجتمع پتروشیمی بوعلی سینا، وزیر نفت که شخصا از روز گذشته در محل حاضر شده بود و اعلام کرده بود تا خاموش شدن آتش در ماهشهر خواهند ماند، عملیات صورت گرفته را بسیار موفق و یک کار ملی دانست؛ عملیاتی که البته چندین بار در طول بیش از 48 ساعت گذشته ناموفق بود و با شکست رو به رو شد ولی در نهایت ختم به خیر شد، عملیاتی که در روزهای آینده زوایای بیشتری از آن مشخص خواهد شد. اما یک نکته مهم هم در این بین وجود داشت و آن آزمونی بود که این حادثه برای مدیریت مرضیه شاهدایی، معاون وزیر نفت در امور پتروشیمی و مدیرعامل جدید شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران داشت و باید دید در روزهای آینده کارشناسان چه نمره ای به او خواهند داد. وزیر نفت با پایان یافتن عملیات در مجتمع پتروشیمی بوعلی سینا اعلام کرد تا سه هفته آینده شرایط در این مجتمع به حالت قبل باز خواهد گشت.
میزان تولید محصولات در سال:
مشخصات طرح :
نام طرح : آروماتیك سوم
مساحت: 36 هكتار
لیسانس واحدهای فرآیندی پتروشیمی بوعلی سینا : AXENS فرانسه ، UHDE آلمان ، SINOPEC چین.
پیمانكار مهندسی اصولی : شركت UHDE آلمان
پیمانكار مهندسی تفضیلی و خرید تجهیزات : شركت طراحی مهندسی صنایع پتروشیمی ایران (پیدك)
جمع سرمایه گذاری واقعی پتروشیمی بوعلی سینا: میلیارد ریال و 300 میلیون دلار می باشد كه سرمایه ارزی از طریق فایناس بلژیك و فرانسه و سرمایه گذاری ریالی از طریق مشاركت بانك ملت و شركت ملی صنایع پتروشیمی انجام گرفته است.