خسارت های آلودگی هوا در ایران سالانه 16 میلیارد دلار برآورد شده است
بانک جهانی در آخرین گزارش خود خسارت ناشی از آلودگی هوا در ایران به صورت سالانه را 16 میلیارد دلار برآورد کرده است، عددی بسیار بزرگ و نجومی که علاوه بر آسیب های اقتصادی به جان و سلامت شهروندان نیز آسیب های جبران ناپذیری وارد می کند و همین موضوع ضرورت پیدا کردن راهکارهایی را برای کاهش این کاجرا لازم می کند؛ اما مهم ترین راهکار در این بین کاهش آلودگی های وسایل حمل و نقل عمومی است که نقش بسیار پررنگی در آلودگی هوا دارد. در این بین استفاده از خودروها و وسایل نقلیه برقی می تواند یکی از راهکارها باشد اما قیمت بالای خودروهای برقی شاید بزرگ ترین مانع برسر راه گسترش استفاده از این تکنولوژی باشد. سوال اینجاست که آیا در ایران می توان خودوری برقی تولید کرد؟ یا استفاده از این خودروها چقدر هزینه دارد؟
موضوعی که مرکز پژوهش های مجلس نیز در گزارشی به بررسی آن پرداخته است و مهم ترین چالش های پیش روی آن را بحث قیمت تمام شده، نبود متولی مشخص و واحد و تضمین تقاضا اعلام کرده است.
یکی از نقاط اشتراک تمامی کشورهای تولیدکننده خودروی جهان بعد از ایمنی، کیفیت، راحتی، رعایت توامان دو اصل کلیدی سازگاری با طبیعت و کاهش آلایندگی و اقتصادی بودن منابع انرژی مصرفی در خودروها است؛ براین اساس، فرهنگسازی و ایجاد مشوق برای مصرفکننده یکی از ارکان اصلی تغییر رویکرد به سمت فناوریهای جدید است. بنابراین بهتر آن است که قبل از اینکه استفاده از این خودروها یک انتخاب یا الزام برای تولیدکننده یا مصرفکننده باشد، یک الزام از منظر استانداردهای مصرف سوخت و آلایندگی در نظر گرفته شود؛ بنابراین به عقیده تهیهکنندگان این گزارش حمایت دولت در بخش تولید و مصرف میتواند به توسعه این دسته از خودروها در کشور کمک کند. بنابراین گزارش ، برای آنکه تولید خودروی برقی در کشور محقق شود، دولت باید الزامات و مشوقهایی را برای تولید در نظر بگیرد. از جمله اینکه کمک هزینههای تحقیق و توسعه شرکتهای خودروساز برای طراحی و تولید این خودروها را پرداخت کند. در این بین بحث اختصاص کمکهای تسهیلاتی به خودروسازان بهمنظور ایجاد زیرساختها و امکانات لازم برای طراحی و توسعه خودروهای برقی و هیبریدی نیز دارای اهمیت است. اما الزام دیگری که بیش از پیش احساس میشود، تدوین استانداردهای ملی در حوزه وسایل نقلیه برقی است تا صنعت خودرو کشور مطابق با استانداردهای جهانی بتواند مسیر خود در این زمینه را دنبال کند.
در ادامه این گزارش نوشته شده چون مصرفکننده اهمیت بسیاری در تدوین استراتژی تولید خودروهای برقی دارد، بنابراین دولت باید به ایجاد زیرساختهای مناسب در سطح شهرها برای شارژ باتریهای خودروها بپردازد تا از این طریق تمایل مشتریان به خرید خودروهای برقی افزایش یابد. در عین حال، اگر قیمت سوخت در کشور اصلاح و واقعی شود، بهطور قطع، نظر مصرفکنندگان به انتخاب چنین خودروهایی را افزایش خواهد داد زیرا یکی از مقولات اساسی در انتخاب خودروها میزان مصرف سوخت و هزینههای ناشی از آن است. از آنجا که یکی از موضوعات اساسی در صنعت خودرو بحث هزینههای تولید است، بنابراین بحث تولید خودروهای برقی نیز از این قاعده مستثنی نیست. برایناساس، مرکز پژوهشهای مجلس در این گزارش به هزینه اولیه تولید خودروهای برقی نسبت به خودروهای احتراق داخلی بهدلیل نبود فرصت و امکان تولید انبوه اشاره کرده است..
اما در شرایطی خودروسازان داخلی مهمترین درخواست خود در تولید خودروهای برقی را حمایت دولت میدانند که تولید و فروش خودروهای برقی در جهان روند رو به افزایشی دارد. براساس آمار مرکز پژوهشهای مجلس، بیشترین سهم تولید خودروهای برقی در سال ۲۰۱۴ متعلق به سه کشور آمریکا، ژاپن و چین بود که سهم هر یک به ترتیب در بازار جهانی ۳۹، ۱۶ و ۱۲ درصد بوده است.این موضوع در حالی است که این کشورها در بحث تحقیق و توسعه نیز هزینههای بسیاری را متقبل شدهاند. همچنین سهم خودروهای برقی از مجموع خودروهای سواری معادل ۰۸/ ۰ درصد، یعنی بیش از ۶۶۵ هزار دستگاه بوده است که در سال ۲۰۱۴ از این تعداد، ۹۵ درصد از خودروهای برقی در کشورهای پیشگام تولید شده است.