در هجدهمین نشست کمیسیون گردشگری اتاق تهران مورد بررسی قرار گرفت

گردشگری روستایی، چگونه معیشت روستانشینان را بهبود می‌بخشد؟

تاریخ 1395/03/24 ساعت 13:33

اعضای کمیسیون گردشگری اتاق تهران در هجدهمین گردهمایی خود، موضوع اگریتوریسم (اگروتوریسم) که همان گردشگری کشاورزی است را با حضور سعید شیرکوند، معاون سرمایه‌گذاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مورد بررسی قرار دادند. این نشست با حضور مسعود جعفری جوزانی، کارگردان برجسته سینما و تلویزیون برگزار شد. او به این نشست آمده بود تا فعالان اقتصادی حوزه گردشگری را برای ساخت پروژه جدیدش با نام «کوروش کبیر» به مشارکت دعوت کند.

اعضای کمیسیون گردشگری اتاق تهران در هجدهمین گردهمایی خود، موضوع اگریتوریسم (اگروتوریسم) که همان گردشگری کشاورزی است را با حضور سعید شیرکوند، معاون سرمایه‌گذاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مورد بررسی قرار دادند. این نشست با حضور مسعود جعفری جوزانی، کارگردان برجسته سینما و تلویزیون برگزار شد. او به این نشست آمده بود تا فعالان اقتصادی حوزه گردشگری را برای ساخت پروژه جدیدش با نام «کوروش کبیر» به مشارکت دعوت کند.


 در ابتدای این نشست، محسن مهرعلیزاده، رییس کمیسیون گردشگری اتاق تهران، این توضیح را ارائه کرد که بررسی موضوع اگریتوریسم از آن جهت در دستور کار کمیسیون قرار گرفته است که موانع توسعه آن مورد شناسایی قرار گیرد و برای رفع این موانع چاره‌اندیشی شود.


در ادامه محمد شریعتمدار عضو هیات نمایندگان اتاق تهران و رییس مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب به ارائه توضیحاتی درباره این شاخه گردشگری ارائه کرد و گفت: به موجب قانون بهبود مستمر فضای کسب و کار، اتاق ایران موظف شده است که حوزه صنایع غذایی و کشاورزی را جزو اولویت‌های خود قرار دهد و به همین منظور مرکزی در اتاق ایران شکل گرفت. عمده فعالیت‌های این مرکز در ابتدای شکل‌گیری حول مساله آب بود و در مراحل بعد مسایل حوزه کشاورزی و صنایع غذایی نیز مورد توجه قرار گرفت.


 او ادامه داد: با اهمیت یافتن موضوع اشتغال، مطالعات این مرکز اخیراً روی روستاها متمرکز شده است. چرا که روستاها به مراکز تولید و پرورش جوانان تحصیلکرده‌ای تبدیل شده است که شغلی در روستا برایشان وجود ندارد و باید به شهرها مهاجرت کنند. درآمد حاصل از کشاورزی نیز بسیار اندک است و کفاف تامین معیشت را نمی‌دهد. از این رو ما در پی نهضتی برای رونق گرفتن کسب‌وکار در روستاها هستیم.


در ادامه خانم شعبانی یکی از کارشناسان این مرکز به ارائه گزارشی از جایگاه گردشگری کشاورزی در جهان و ایران ارائه کرد: گردشگری کشاورزی به گونه‌ای از گردشگری اطلاق می‌شود که هدف از سفر، بازدید (به صورت تفریحی یا علمی) از مزارع کشاورزی، باغ‌ها و دامپرورری‌ها است و فرد بازدیدکننده از نزدیک از تمامی مراحل تولید تا فرآوری محصولات دانش کسب کرده یا به صورت فعال در بخشی از فعالیت مشارکت می‌کند. شعبانی ادامه داد: بر اساس گزارش سازمان جهانی گردشگری، حجم گردشگران ورودی در سال 1995، معادل 563 میلیون نفر بوده که در سال 2020 به 1.6 میلیون نفر رسیده است. در عین حال، درآمد حاصل از گردشگری از 453 میلیارد دلار در سال 1995 به 2000 میلیارد دلار در سال 2020 رسیده است.» این کارشناس گفت: گردشگری کشاورزی شغلی است که کشاورزان و دامداران روی فعالیت‌های کشاورزی، باغی یا کسب‌وکار کشاورزی با هدف ایجاد تفریح برای بازدیدکنندگان و آموزش آنها انجام می‌دهند؛ بی‌آنکه فعالیت خدماتی جای فعالیت تولیدی را بگیرد، بلکه درآمد کشاورزان را تکمیل کرده و آنان را در همان سبک زندگی کشاورزی‌شان ارتقاء می‌دهد.  شعبانی با اشاره‌ای به تاریخچه شکل‌گیری گردشگری کشاورزی گفت: امروزه گردشگری کشاورزی به عنوان محرکی برای اقتصاد ناموزون (ناکافی) بخش کشاورزی و گرایشی به ریشه‌های احساسی، نوستالژیک و متفاوت از زندگی شهری شهروندان دنیای مدرن است. به همین جهت اتحادیه اروپا برای توسعه اگریتوریسم در مناطق روستایی 860 میلیون یورو هزینه کرده است و به موجب این سرمایه‌گذاری‌ها، در بخش اگریتوریسم ایتالیا، اتریش، فرانسه و سوئیس تعداد مزارع فعال رشد2 درصدی در سال را تجربه کرده است.
 او به اهمیت توسعه گردشگری کشاورزی از نگاه کشاورزان، بازدیدکنندگان و از منظر اقتصادی پرداخت و گفت: آنچه از ناحیه توسعه این نوع گردشگری حاصل خواهد شد مواردی نظیر تامین درآمد و اشتغال برای ساکنان محلی، رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال، کسب درآمد از بازدیدکنندگان خارجی و بهبود کیفیت زندگی ساکنان روستاهاست.


شعبانی در خاتمه سخنانش پیشنهاداتی را برای توسعه و ترویج این نوع گردشگری ارائه کرد که همکاری با سازمان متولی گردشگری کشور به منظور توسعه در صنعت اگریتوریسم، تعریف مبانی همکاری، استفاده از فرصت‌های هر دو نهاد بخش خصوصی و دولتی در توسعه اگریتوریسم، ایجاد مزارع پایلوت با ضوابط و امکانات سازمان گردشگری و همکاری با بخش خصوصی از جمله این پیشنهادات بود.


ایجاد 242 اقامت گاه بوم‌گردی
پس از ارائه این گزارش، محمدعلی فیاضی، دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی نیز طی سخنانی به نوع دیگری از گردشگری تحت عنوان بوم‌گردی اشاره کرد و گفت: در راستای اجرایی شدن سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، سازمان گردشگری هشت پروژه تعریف کرده است که یکی از آن‌ها توسعه بوم‌گردی در کشور است. چنانکه تاکنون 242 اقامتگاه بوم‌گردی در کشور ایجاد شده است. بوم‌گردی شامل جاذبه‌های معماری، طبیعی، پوشش و گویش در روستاهاست. فیاضی با بیان اینکه بسیاری از فعالیت‌های حوزه گردشگری با یکدیگر همپوشانی دارد، گفت که شایسته است از موازی‌کاری در این حوزه پرهیز شود.


بازاریابی گردشگری هم باید مورد توجه قرار گیرد
ناصرعندلیب، معاون آموزشی اتاق تهران نیز گفت: وقتی در مورد محصول گردشگری صحبت می‌کنیم باید بازاریابی آن از جنبه‌های مختلف مورد بررسی قرار دهیم. از این منظر، گردشگری کشاورزی به خودی خود نمی‌تواند به عنوان یکی جاذبه گردشگری مطرح باشد، مگر آنکه جاذبه‌های دیگری در کنار آن قرار گیرد.  او براین عقیده بود که برای توسعه گردشگری کشاورزی، روستاییان باید تحت آموزش قرار گیرند. عندلیب پیشنهاد کرد که مناطقی که می‌تواند در گردشگری روستایی به عنوان جاذبه مطرح باشد، مورد شناسایی قرار گیرد و این طرح گردشگری به صورت پایلوت در آن به اجرا درآید.


 سعید شیرکوند، معاون سرمایه‌گذاری سازمان میراث فرهنگی نیز گفت: در تقسیم‌بندی‌های حوزه گردشگری، بخشی به نام روستا وجود دارد که کشاورزی به صورت سنتی یا صنعتی در آن صورت می‌گیرد که این فعالیت‌ها می‌تواند برای گردشگران جاذبه داشته باشد. ضمن آنکه معیشت روستاییان نیز تحت تاثیر رونق این گردشگری بهبود پیدا می‌کند. او افزود: اگر فعالان اقتصادی نیز مشارکت کنند و پروژه بوم‌گردی گسترش پیدا کند هم برای روستاها درآمدزایی می‌شود و هم برخی فعالیت‌های جانبی توسعه خواهد یافت. حتی مفهومی به نام اگریتوریسم نیز در قالب توسعه بوم‌گردی در روستاها قابل تعریف است.


کمپینی برای بحران آب
در ادامه جلسه محمد شریعتمدار حضور مسعود جعفری جوزانی در جلسه را غنیمت شمرد و خواستار شکل‌گیری کمپینی با مشارکت هنرمندان و نویسندگان در مورد بحران آب شد. او همچنین از انعقاد تفاهمنامه‌هایی با وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست برای همکاری در بخش‌های اجرای ابلاغیه مقام معظم رهبری در حوزه محیط زیست، بحران آب و جلوگیری از انتشار گاز‌های گلخانه‌ای خبر داد.


چند و چون ساخت فیلم کورش کبیر
مسعود جعفری جوزانی، از کارگردانان مشهور سینما و تلویزیون ایران، که مدتی است به دنبال تولید فیلمی تاریخی با عنوان کوروش کبیر است، در هفدهمین نشست حضور یافت تا در مورد ساخت این فیلم توضیحاتی به نمایندگان بخش خصوصی بدهد. او گفت: کوروش کبیر یک شخصیت تاریخی است که جهان او را به خردگرایی و پاکدستی پذیرفته است و ما اکنون می‌خواهیم از این شخصیت فیلمی با مشارکت بخش خصوصی تولید کنیم. جعفری جوزانی افزود: ایده ما این است که برای ساخت این فیلم شهر پارسه را بسازیم و بعد از فیلمبرداری از این منطقه به عنوان هتل یا منطقه گردشگری بهره‌برداری شود و البته ادواتی و وسایلی که در این فیلم به کار گرفته می‌شود، می‌تواند به تولید برسد و از این راه برای سرمایه‌گذار درآمدزایی حاصل شود.  این کارگردان سینما گفت: همچنین قصد داریم چند تن از بازیگران خارجی مطرح را نیز در این فیلم به بازی دعوت کنیم تا نمایش این فیلم جهانی باشد. جعفری جوزانی بودجه اجرایی شدن این ایده و ساخت فیلم را حدود 300 میلیارد تومان برآورد کرد.


پس از ارائه این توضیحات، محسن مهرعلیزاده، رییس کمیسیون گردشگری اتاق تهران با استقبال از ارائه این ایده آن را تنها یک برنامه برای فیلم‌سازی ندانست و آن را یک پروژه فرهنگی و اقتصادی دانست که منافع توامانی برای هر دو حوزه دارد. سعید شیرکوند نیز اجرای این پروژه را جالب توجه و امکان‌پذیر دانست و گفت: باید ابعاد آن توسط کارشناسان بیشتر بررسی شود.


بر این اساس مقرر شد موضوع ساخت این فیلم و نحوه جذب سرمایه‌گذاران در جلسه‌ای با حضور عوامل فیلم، نماینده کمیسیون گردشگری اتاق تهران و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.