پنجشنبه هفته گذشته، ولی الله سیف، رییس کل بانک مرکزی در نشست یورومانی در لندن شرکت کرد. در این نشست، نمایندگان 250 بانک بزرگ کشور حضور داشتند. حضوری که قرار بود درباره موانع و مشکلاتی که باعث شده بانکهای اروپایی با ایران همکاری نداشته باشد، انجام شود. البته چند روز پیش از این هم، جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا در نشستی با نمایندگان 9 بانک بزرگ اروپایی به این بانک ها اطمینان داد تا بدون ترس به ایران ورود کنند.
احمد کیمیایی
پنجشنبه هفته گذشته، ولی الله سیف، رییس کل بانک مرکزی در نشست یورومانی در لندن شرکت کرد. در این نشست، نمایندگان 250 بانک بزرگ کشور حضور داشتند. حضوری که قرار بود درباره موانع و مشکلاتی که باعث شده بانکهای اروپایی با ایران همکاری نداشته باشد، انجام شود. البته چند روز پیش از این هم، جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا در نشستی با نمایندگان 9 بانک بزرگ اروپایی به این بانک ها اطمینان داد تا بدون ترس به ایران ورود کنند.
در زمینه ایجاد روابط با بانک های خارجی، در وهله اول، اعتمادسازی مهم است. سیستم بانکی کشور باید کاری کند تا اعتماد کشورهای خارجی و بانک های اروپایی به سیستم بانکی ایران برگردد. این اعتماد هم با به روز کردن سیستم بانکی و استاندارد کردن آن رخ خواهد داد.
به نظر من، اگر این دو موضوع، یعنی اعتماد سازی و استانداردسازی اتفاق بیفتد، روابط بانک های ایران و اروپا از سرگرفته خواهد شد.
به هرحال، وزرای 4 کشور اروپایی که در توافق هسته ای حضور داشتند و وزیر امورخارجه آمریکا اعلام کرده اند که بانک های خارجی از معامله با ایران هراسی نداشته باشند. اما آنها هنوز هم ترس از جریمه شدن دارند.
همان طور که رییس کل بانک مرکزی ایران به آن اشاره کرد، بانک های اروپایی میترسند که حتی اگر از خزانهداری آمریکا اطمینان دریافت کنند، دادستانها و مقرراتگذاران مستقل آمریکایی ممکن است تفسیر متفاوت و سختگیرانهتری از قوانین داشته باشند، که البته باید گفت احتمال امکان چنین اتفاقی هم کم نیست.
اما باید به این موضوع هم اشاره کرد که بعضی از تحریم های ایران، مربوط به مسایل هسته ای نبوده و پیشتر از آن وضع شده بوده است. این تداخل تحریم ها باشد هم تا باعث شده تا بانک های اروپایی دست به عصا تر حرکت کنند. چرا که از طرف دیگر هم ممکن است تعدادی از سهام داران در بانک های اروپایی، آمریکایی باشند.
اما در نهایت به عقیده من، بانک های ما باید استانداردهای روز را انجام دهند. در حال حاضر استاندارد روز دنیا، بازل 3 است. اما در سیستم بانکی ایران بازل 1 و به ندرت بازل 2 اجرا می شود.
از طرف دیگر هم، بانک مرکزی باید منابع را تقسیم کند تا بانک های عامل و کارگزار راحت تر از آن استفاده کنند. بانک های کارگزار ایران می خواهند با بانک های مختلف کارکنند، اما بانک مرکزی تنها در چین و هند و بیشتر کشورهای آسیایی منابع دارد. به همین دلیل و نقل و انتقال این پول ها به بانک های اروپایی سخت است.
همچنین بانک مرکزی باید ارتباط خودش را به سمت بانک های اروپایی که قبل از تحریم در آن ها منابع داشته سوق دهد تا بانک های عامل و کارگزار ایرانی بتوانند ارتباط بگیرند.
اما در این میان باید تاکید کرد که ارائه و به نتیجه رسیدن تمام این موارد، حداقل شش ماه زمان لازم دارد تا هم بانک های اروپایی ترسشان بریزد و هم اینکه بانک های ما استانداردهایی که مدنظر بانک های اروپایی است را بدست آورند. به این ترتیب باید هر دو عمل انجام شود تا سیستم بانکی کشور به حالت قبل برگردد.