ایتالیا روابط خود را به یك پنجم كاهش داد؛ تا جایی كه در پنج سال گذشته میزان تعاملات تجاری ایران و ایتالیا از ۲میلیارد دلار فراتر نرفت؛ این درحالی است كه پیش از تحریمها، حجم تبادلات تجاری این دو كشور بیش از ۱۰میلیارد دلار برآورد شده بود.
روز گذشته همايشي با حضور فعالان اقتصادي و برخي مسوولان ايتاليايي در تهران و در جمع اعضاي اتاق بازرگاني برگزار شد. ميهمان ويژه اين نشست، معاون وزير امور خارجه كشور «مجيد تختروانچي» بود كه از شرايط پس از برجام گفت و چشمانداز روابط تجاري ايران با ساير كشورها به ويژه كشورهاي اروپايي را مطلوب توصيف كرد. وي البته از برخي بدعهديهاي طرف خارجي برجام گلايه كرد و همين امر را موجب ايجاد مشكلات بانكي براي ايرانيها دانست. فعالان اقتصادي ايران نيز معتقدند، گسترش روابط ايتاليا و ايران به معناي دسترسي صنايع ايتاليا به بازار ۴۰۰ميليون نفري خاورميانه است كه اين امر براي كشور ايتاليا بسيار حايز اهميت و قابل توجه است؛ چراكه ايتاليا به عنوان يكي از چهار قدرت برتر اروپا در اين منطقه از جايگاه ويژهيي ميان كشورهاي اروپايي براي برقراري ارتباط با ايران برخوردار است. تا سال ۲۰۱۰ ايتاليا يكي از شركاي مهم تجاري ايران به شمار ميرفت اما به واسطه تحريمهاي ظالمانهيي كه عليه ايران اعمال شد، ايتاليا روابط خود را به يك پنجم كاهش داد؛ تا جايي كه در پنج سال گذشته ميزان تعاملات تجاري ايران و ايتاليا از ۲ميليارد دلار فراتر نرفت؛ اين درحالي است كه پيش از تحريمها، حجم تبادلات تجاري اين دو كشور بيش از ۱۰ميليارد دلار برآورد شده بود. مقايسه حجم تجارت ايتاليا با ايران و ايتاليا با كشورهاي ديگر در سال ۲۰۱۵ نشان ميدهد كه سهم ايران در تجارت ايران تنها يك درصد بوده و ايران در ميان شركاي تجاري ايران در حوزه واردات از ايتاليا در رتبه ۵۲ و در بخش صادرات به ايران در رتبه ۶۸ قرار دارد.
استقبال جهان از حضور دوباره ايران
مسعود خوانساري، رييس اتاق بازرگاني تهران در افتتاحيه اين اجلاس با بيان اينكه مناسبات ايران و ايتاليا از پشتوانه غني برخوردار است و همين سابقه مشترك باعث شده كه اكنون اين دو كشور بتوانند روابط تجاري و اقتصادي پيشرفتهتري نسبت به گذشته با يكديگر برقرار كنند، افزود: خوشبختانه توافق هستهيي شرايطي براي ايران فراهم كرد كه ايران پس از يك دوره طولاني دوري از اقتصاد جهان بار ديگر جايگاه خود را در اقتصاد جهان به دست آورد و بيترديد اين حضور دوباره ايران در عرصه جهاني ميتواند براي كشورهاي همكار و خواهان برقراري روابط با ايران نيز سودمند باشد. وي در ادامه با اشاره به برخورداري ايران از زيرساختهاي اقتصادي بسيار مناسب براي سرمايهگذاران خارجي گفت: ايران به دليل قرار گرفتن در قلب خاورميانه و نقطه اتصال كشورهاي اين منطقه به ويژه اتصال كريدور شمال به جنوب جاده ابريشم ميتواند براي ايتاليا شريكي توانمند در خاورميانه باشد و در خدمت گسترش روابط هر چه بيشتر دو كشور قرار گيرد. رييس اتاق بازرگاني تهران با بيان اينكه تكنولوژي ايران با صنايع ايتاليا عجين شده و در بسياري از زمينهها مانند فولاد و نساجي و چرم همواره ايتاليا يكي از شركاي ايران بوده است، افزود: ايران ظرفيتهاي فراوان ديگري براي سرمايهگذاري شركتهاي ايتاليايي در حوزههاي مختلف دارد. به گفته وي در دوران پسابرجام، فضاي رقابتي در ايران به وجود آمده و ظرفيت لازم براي سرمايهگذاري وجود دارد؛ از اين رو اميد ميرود كه با برقراري ارتباطهاي بانكي و تاسيس نمايندگي يكي از بانكهاي ايتاليايي در ايران، اين تعاملات روز به روز بهتر و فضاي تجاري بهتر از گذشته باشد. خوانساري ادامه داد: انتظار داريم اقدامات مثبتي كه براي تسهيل تجارت ميان دو كشور انجام ميگيرد، سرعت بيشتري پيدا كند و شركاي ايتاليايي نيز موضوعات را با همكاري همكاران ايراني دنبال كنند. وي تاكيد كرد: تا زماني كه بسترهاي بيمهيي فراهم نباشد، عقد قراردادهاي پرمنفعت براي دو طرف قرارداد، منفعتي به همراه نخواهد داشت. در همين زمينه نيز ايران با پيشبيني تسهيلات لازم در قوانين، فضاي لازم براي ورود شركتهاي خارجي در حوزههاي اولويتدار مانند آب و فاضلاب، خودرو، معادن، داروسازي، هتلسازي و گردشگري فراهم كرده است. خوانساري تاكيد كرد كه ايران كشوري درحال توسعه با جمعيت جوان است كه اين دو امر براي دو كشور يك مزيت قابل توجه به حساب ميآيد و البته براي توسعه و تحكيم روابط بايد به فن ارائه فكر و ايده مجهز شويم و اهداف بلندمدت از گذشته را مد نظر قرار دهيم و از تفكر تجارت كوتاهمدت بپرهيزيم. وي در پايان با اشاره به اينكه از توسعه روابط با ايتاليا استقبال ميكنيم، اظهار اميدواري كرد كه موانع موجود راه رسيدن به توسعه تجاري ميان اين دو كشور هر چه سريعتر برطرف شود. وي همچنين يادآور شد: تا به امروز بيش از 180شركت به ايران آمدهاند كه از نتيجه آن به طور كامل رضايت نداريم و از اين تعداد 40 تا 50 هيات به طور مستقيم با اتاق بازرگاني مذاكره كردهاند اما مشكلاتي براي توسعه همكاريها وجود داشته است كه مهمترين آن مسائل بانكي است.
عدم پايبندي طرف خارجي به تعهدات
در ادامه اين نشست مجيد تختروانچي، معاون وزير امور خارجه با بيان اينكه سفر نخستوزير ايتاليا به ايران كه چندي پيش با هيات همراه براي ملاقات با مقامات ايراني صورت گرفت، نشاندهنده عزم دو كشور براي تحكيم روابط ميان دو كشور بود بر كاهش روابط ايران و ايتاليا در دوران تحريم تاكيد و اظهار اميدواري كرد كه در دوران پساتحريم، آينده روشني پيش روي دو كشور در حوزه تجارت قرار خواهد گرفت. وي افزود: در طول دو سال گذشته از سوي دولت يازدهم، اقدامات مهمي در زمينه اقتصادي و تجاري در ايران انجام شد؛ ازجمله اين اقدامات، انضباط پولي و مالي بود كه عنصر مهمي در اقتصاد ايران به شمار ميرود؛ از سوي ديگر توافق هستهيي ايران نيز گام موثري در اقتصاد ايران بود تا به واسطه آن و با لغو تحريمها بستر مناسب براي فعاليتهاي تجاري و اقتصادي ايران فراهم شود. وي با بيان اينكه ايران به تعهدات هستهيي خود به طور كامل عمل كرده است از عدم پايبندي طرف مقابل به تعهداتش در مورد ايران گلايه كرد. وي بر توجه به بازار داخلي ايران تاكيد كرد و گفت: بازارهاي خارجي نبايد ما را از توجه به بازار داخلي غافل كند. تختروانچي از وضع قوانين تشويقي و حمايت از سرمايهگذاران خارجي نيز سخن گفت و اشاره كرد كه مبارزه با پولشويي نيز از اقدامات بسيار مهمي بوده كه ميتواند شرايط داخلي كشور را به گونهيي فراهم كند تا ايران بتواند به عنوان هاب منطقه شناخته شود؛ از سوي ديگر كشورهاي اروپايي نيز بايد شرايط لازم را در داخل كشور براي ارتباط هر چه بيشتر با ايران فراهم كنند. وي در پايان چشمانداز روشني در روابط ايران با كشورهاي اروپايي تصوير و اظهار اميدواري كرد كه با رفع مشكلات موجود، روند توسعه روابط هر چه سريعتر به سرانجام برسد. اين ديپلمات ايراني در عين حال تصريح كرد: مبناي همكاري ما با كشورهاي اروپايي ازجمله ايتاليا سرمايهگذاري مشترك و انتقال فناوري و چارچوب اقتصاد مقاومتي است و بانكهاي اروپايي با «مته به خشخاش گذاشتن» در مورد لغو تحريمهاي ايران فرصتها را از بين ميبرند. وي گفت: اكنون بيش از 200سال است كه با ايتاليا روابط سياسي داريم و اين كشور يكي از دوستان نزديك ما در اروپا محسوب ميشود كه هيچ مشكلي براي گسترش روابط تجاري با ايتاليا نميبينيم. تختروانچي به گزارش صندوق بينالمللي پول در سال 2015 اشاره كرد كه تاييد ميكند ايران نوزدهمين اقتصاد دنياست كه با ظرفيتهاي موجود ميتواند همكاريهاي اقتصادي خوبي با كشورهاي ديگر داشته باشد. وي خطاب به طرف ايتاليايي و ديگر كشورهاي اروپايي گفت: همكاريهاي مالي از ديگر موضوعاتي است كه بايد مورد توجه قرار گيرد چراكه همكاريهاي بانكي نقش مهمي در اين ميان ايفا ميكند و بانكهاي اروپايي بايد توجه داشته باشند كه بيش از حد «مته به خشخاش گذاشتن» سبب از بين رفتن فرصتها ميشود چراكه برخي از بانكها از وضعيت لغو تحريمها و مبادلات بانكي با ايران چشمانداز درستي ندارند و همين امر باعث شده كه فرصتهاي برجام هدر رود.
نميخواهيم روابط معلق بماند
در ادامه اين نشست، معاون وزير امور خارجه ايتاليا نيز در مورد گسترش روابط ميان كشورش با ايران گفت: ما نميخواهيم روابط ايران و ايتاليا در حالت معلق باقي بماند. تعاملات اين دو كشور قدمت طولاني دارد و چالشهاي به وجود آمده نبايد در روند اين روابط تاثيرگذار باشد.«وينچنزو آمندولا» تاكيد كرد كه ايتالياييها هيچگاه و در هيچ برهه زماني ايران را ترك نكردهاند و همواره دوست و برادر ايران باقي ماندهاند؛ از اين رو بايد مناسبات تجاري مانند گذشته با قوت هر چه بيشتر پيش گرفته شود؛ چراكه ما معتقديم ايران يك نقطه ارتباطي ميان اروپا و شرق آسياست. به گفته اين مسوول ايتاليايي، دانشمندان ايران بايد با دانشمندان ايتاليا در تعامل و تبادل اطلاعات باشند تا نظم اقتصادي در تعاملات ميان دو كشور برقرار شود. ايتاليا تاكنون تلاش كرده است كه چالشهاي ايران را رفع و براي روابط خود با ايران تسهيلات لازم را فراهم كند. وي ادامه داد: ايران و ايتاليا ميتوانند با كمك يكديگر، يك جامعه كارآفرين خلق كنند تا بر مبناي تفاهم و تعامل بتوانيم صلح را در منطقه برقرار كنيم. سفير ايتاليا نيز در ادامه اين نشست با استقبال از برگزاري چنين نشستهايي ميان سفيران و مسوولان دو كشور گفت: برگزاري اينگونه اجلاسها تاكيدي بر گفتمان تجاري ميان دو كشور است و احترام ميان دو كشور را تحكيم و چالشها و موانع موجود را رفع ميكند. به گفته «مائورو كنچاتوري» ايتاليا به دنبال مشاركت استراتژيك و استحكام آن در ايران است.
منبع:تعادل