در گذشته درآمدهای نفتی در یک بازه زمانی طولانی توانسته بود پوششی بر کاستی های اقتصادی ناشی از عدم اصلاحات ساختاری بگذارد اما با کمال تاسف، در آینده دیگر چنین امکان و اجازه ای برای ایران وجود ندارد. در آینده درآمدهای بالای نفتی که با آن ناکارآمدی های تولید و رشد اقتصادی را از طریق واردات و ... پر می کردیم، نخواهیم داشت. در چنین شرایطی اقدام به پیشبرد سیاست های اصلاح ساختاری اقتصاد برای کارآمد کردن بخش تولید و بالا بردن بهره وری در بخش صنعت الزامی است.
* آینده اقتصاد کشور و عملکرد دولت و مجلس را در سال آینده چطور می بینید؟ فکر می کنید با لغو تحریم ها در رویه این دو قوه در امور اقتصادی، شاهد تغییر باشیم؟
شرایط امروز اقتصاد ایران با گذشته متفاوت است، بنابراین کنش دولت و مجلس شورای اسلامی هم باید متفاوت باشد. شاید این گمان در مورد اصلاحات ساختاری وجود داشته باشد که بخشی از آن، نیازمند لوایح دولت است و بخشی هم نیازی به لایحه بردن به مجلس ندارد و دولت می تواند با سیاستگذاری آن را پیش ببرد. مسئله این است که بسیاری از سیاست های اصلاح ساختاری اثرشان را دست کم در دوره اول دولت ها نشان نمی دهند در نتیجه، دولت ها تمایلی به انجام آن ندارند یا اصلا این دانش در مشاوران اقتصادی یک دولت وجود ندارد که باید در این شرایط چه کرد. به همین دلیل مجلس باید دولت را به سمت اجرای این سیاست ها پیش ببرد.
*منظور از اصلاحات ساختاری در اقتصاد چیست؟
اگر اولویت اقتصادی مجلس های گذشته را مورد بررسی قرار دهید، خواهید دید که نه مجلس نهم و نه مجلس های پیش از آن در چند دهه قبل، هیچ کدام به سمت اصلاحات ساختاری در اقتصاد حرکت نکردند یا با دولت ها، برای تصویب لوایحی که به اصلاحات ساختاری در اقتصاد بینجامد، هماهنگی نداشتند. از سوی دیگر دولت ها هم به این دلیل که می خواهند نتایج سیاست هایشان را در دوره خودشان ببینند، به سیاست های بلند مدت تن ندادند و متاسفانه، به اقدام زیرساختی و ساختاری در اقتصاد روی نیاوردند. تمایل دولت ها بیشتر به پیشبرد مجموعه ای از سیاست های کلان و زودگذر است که همه بی فایده اند و تجربه نشان داده در بیشتر زمینه ها، در چند دهه گذشته این سیاست ها شکست خورده اند.
در گذشته درآمدهای نفتی در یک بازه زمانی طولانی توانسته بود پوششی بر کاستی های اقتصادی ناشی از عدم اصلاحات ساختاری بگذارد اما با کمال تاسف، در آینده دیگر چنین امکان و اجازه ای برای ایران وجود ندارد. در آینده درآمدهای بالای نفتی که با آن ناکارآمدی های تولید و رشد اقتصادی را از طریق واردات و ... پر می کردیم، نخواهیم داشت. در چنین شرایطی اقدام به پیشبرد سیاست های اصلاح ساختاری اقتصاد برای کارآمد کردن بخش تولید و بالا بردن بهره وری در بخش صنعت، و اصلاح ساختاری بازارهایی که بطور عمده انحصاری یا دارای مزیت های خاص هستند، مسئله ای الزامی است. ما باید در سال های پیش رو در مجلس شورای اسلامی و دولت شاهد این باشیم که قوانین در راستای اصلاح ساختار بانکی و نحوه توزیع اعتبارات حرکت می کند. بهره وری در عوامل کار و سرمایه را باید افزایش داد و این مسئله، نیازمند انجام اصلاحات در قوانین کار و تامین اجتماعی، و اصلاح فرایند تولید است که به دلیل فرسودگی تجهیزات، منجر به کاهش کیفیت محصولات شده. نتیجه کهنگی خط تولید این است که حتی در بازارهای داخلی با وجود تعرفه های گمرکی نمی توانیم با محصولات وارداتی، حتی محصولات با کیفیت پایین کشورهای همسایه رقابت کنیم.
*مجلس جدید باید چه ضرورت هایی را بیشتر مد نظر داشته باشد؟
مجلس دهم باید بداند که ایران برای تامین نیاز هایش چاره ای جز ورود به بازارهای جهانی ندارد. از ملزومات ورود به بازارهای جهانی، عرضه محصولی است که با کیفیت بالا و انرژی پایین تولید شده باشد یعنی هزینه تولید را در این فرایند کاهش دهیم و کیفیت را افزایش. تحقق همه این موارد، به اجرای یک بسته از سیاست های خرد اقتصادی نیاز دارد که ساختارها را نشانه برود. این بسته باید بوسیله یک گروه کاملا متخصص و مسلط به مسائل اقتصاد دولت و اقتصاد خرد تنظیم بشود نه کسانی که خودشان را اقتصاددان معرفی می کنند. مجلس دهم باید این ضرورت ها را بشناسد و از مشاوره کارشناسان اقتصادی آشنا به مسائل اقتصاد ایران استفاده بهینه کند تا بتواند اقتصاد در حال ورشکستگی و سقوط را نجات بدهد. این برهه از زمان در اقتصاد ایران، برهه حساسی نسبت به دوره های پیش است و اگر اصلاحات ساختاری در اقتصاد صورت نگیرد، شاهد یک بروز فاجعه بزرگ و ورشکستگی اقتصادی برای ایران هستیم.