در اجلاس داووس 2016، نشستی ویژه بررسی رویدادهای انرژی برگزار شد.
نشست داووس
«بياييد زمان را به عقب برگردانيم و به روزهاي برگزاري نشست داووس در ژانويه 2014 برگرديم زماني كه قيمت نفت برنت 107دلار در هر بشكه بود. يا در نشست ژانويه 2015 داووس قيمت نفت برنت 50دلار كاهش يافته بود و همگي به وحشت افتاده بودند. اما امروز كه به نشست داووس 2016 رسيدهايم چه كسي فكرش را ميكرد كه قيمت نفت تا اين حد كاهش يابد و با رسيدن به حدود 27 تا 28دلار در هر بشكه منجر به افت شديد بازار سهام شود؟» اينها جملاتي است كه جان دفتريوس اديتور سيانان روز پنجشنبه 21 ژانويه ميزگردي با عنوان «معادلات جديد انرژي» را در نشست سالانه مجمع جهاني اقتصاد با آن آغاز ميكند. ميزگردي كه به واسطه تعدد افراد حاضر در آن و اهميت هر يك، «تعادل» اقدام به انتشار آن براي خوانندگان كرده است. بهطور قطع تركيب رييس هياتمديره شركت آرامكو، رييسجمهور آذربايجان، وزير نفت نيجريه، رييس صندوق سرمايهگذاري مستقيم روسيه و پروفسوري از چين، جذاب و قابل توجه خواهد بود. اين گزارش را در ادامه ميخوانيد.
دفتريوس پس از بيان سخناني كه در مقدمه گزارش آورده شد، گفت: «اكنون پرسش اصلي اين است كه قيمت نفت تا چه اندازه بيش از اين كاهش پيدا خواهد كرد تا اينكه در بازار ثبات به وجود بيايد؟
اما در وراي اين توفان قيمت 4عامل كليدي وجود دارد. عامل اول تغيير استراتژي توليد نفت عربستانسعودي است. نكتهيي كه در نشست اوپك در نوامبر 2014 به آن اشاره كردم. سياست عربستان اين است كه بيش از اين توليدكننده انحصاري نفت نباشد بلكه در عوض به دنبال سهم بازار باشد و اجازه دهد كه تنها بهترين توليدكنندگان قادر به ادامه حيات باشند. عامل دوم انقلاب شيل در امريكا بود كه 5ميليون بشكه در روز به توليد جهاني اضافه كرد. البته در حال حاضر توليد نفت شيل 600هزار بشكه در روز كاهش يافته است و بايد ديد در سال 2016 تا چه اندازه توليد اين نفت به علت افت شديد قيمت اصلاح خواهد شد.
عامل سوم توليد 11ميليوني نفت توسط روسيه بدون توجه به وضعيت قيمت است. اما پرسش بزرگي كه در برابر بازارها قرار دارد نقش اقتصاد چين در بخش تقاضاست كه به عنوان عامل يا مجهول چهارم بايد بررسي شود. عدهيي از اين مساله چشمپوشي ميكنند كه چين در ماه دسامبر حدود 7ميليون بشكه نفت وارد ميكرد اما پيشبيني ميشود كه در نيمه دوم سال 2016 ما شاهد كاهش شديد در رشد تقاضاي چين خواهيم بود. همچنين مساله بعدي گسترش استفاده از انرژيهاي تجديدپذير و سرمايهگذاري عظيم در اين بخش در چين و در سراسر جهان است كه در حال تبديل شدن به يك رقيب براي سوختهاي فسيلي و نفت و گاز است.»
در اين قسمت اديتور شبكه خبري سيانان ميهمانان اين نشست را به اين ترتيب معرفي كرد، خالد الفالح وزير بهداشت عربستان و رييس هياتمديره آرامكو، الهام علياف رييسجمهور آذربايجان، امانوئل ايبه كاچيكو و وزير نفت نيجريه و رييس فعلي اوپك، لين بوكيانگ رييس دانشكده مطالعات سياستهاي انرژي دانشگاه ژيامن و كريل ديميتريف رييس صندوق سرمايهگذاري مستقيم روسيه و دنيل هاوارد يرگين نويسنده مشهور امريكايي و برنده جايزه پوليتزر در سال 1992 براي كتاب «پاداش: در جستوجوي نفت، پول و قدرت.»
مجري نشست نخستين پرسش را با الهام علياف در ميان گذاشته و از او پرسيد: آيا شما از افت شديد قيمت نفت شگفتزده شدهايد و در صورتي كه قيمت نفت بيش از اين كاهش يابد چگونه با اين مساله برخورد خواهيد كرد؟
آذربايجان تحت فشار
الهام علياف اين پرسش را اينگونه پاسخ داد: «بسيار دشوار است كه بتوانيم، تصور كنيم كه قيمت نفت بيش از اين كاهش يابد. اما ما از وضعيت فعلي قيمتهاي نفت شگفتزده نشديم. البته ما براي چنين وضعيتي آماده نشده بوديم. در آذربايجان انتظار داشتيم كه اين وضعيت در 20سال آينده اتفاق بيفتد و لذا تا حدودي يك سورپرايز محسوب ميشد و اقتصاد ما را در وضعيت شك و ترديد فرو برد. چرا كه ما بودجه امسال خود را بر مبناي نفت 50دلاري و در سال گذشته بر مبناي نفت 80دلاري آماده كرده بوديم. با اين هزينهها و سرمايهگذاريهاي آذربايجان بايد كاهش يابد و از طرفي بسته حمايتي اجتماعي نيز سر جاي خود نگه داشته شود. البته اقتصاد ما در حال حاضر توان جبران اين هزينهها را دارد اما در صورت ادامه اين وضعيت آذربايجان براي تامين بودجه خود به مشكل برخواهد خورد.»
در اين قسمت مجري دنيل يرگين را كه خود در ديگر نشست داووس، مجريگري پنل را بر عهده دارد مورد پرسش قرار داد: «آيا قيمتهاي فعلي در اثر اضافه عرضه حدود يك و نيم ميليون تني در بازار اصلاح شدهاند؟»
سقوط نفت همگام با اقتصاد چين
يرگين كه با آرامش خاصي سخن ميگفت، پاسخ داد: «در حال حاضر هم در بخش عرضه مازاد وجود دارد و هم اينكه در بخش تقاضا ابهامات زيادي خصوصا در مورد اقتصاد چين وجود دارد. بنابراين اين دو عامل در كنار هم وضعيت غيرمتعارفي را به وجود آوردهاند و قيمت نفت قدم به قدم با حركت اقتصاد چين به پيش ميرود.»
مجري از يرگين: «با توجه به ميانگين قيمت نفت در سه هفته ابتدايي سال جديد، چه پيشبيني از قيمت نفت براي سال 2016 داريد؟»
يرگين: «من در حال حاضر پيشنهادي براي ميانگين قيمت نفت نميدهم.»
مجري: «آيا فكر ميكنيد كه قيمت نفت بيش از اين پايين خواهد آمد؟»
دنيل يرگين: «نكته جالب توجه اين است كه اگر شما به قيمت نفت و قيمتهاي آتي نفت معاملهشده در بورسهاي مختلف نگاه كنيد، متوجه ميشويد كه در حال بازگشت به سطح قيمتهاي دسامبر سال 2003 و پيش از آغاز چرخه بزرگ در بازار كالاهاي اساسي هستند و اگر به ياد آوريد در آنزمان قيمت نفت اوپك بين 22دلار تا 28دلار بود. در حال حاضر ما در آن وضعيت قرار داريم.»
عربستان مقاومت ميكند
دفتريوس در اين بخش سراغ كسي رفت كه شايد اكنون خيليها علاقه به دانستن سياست و نگاههاي او و به ويژه مجموعه متبوعش دارند، مجري از خالد الفالح رييس هياتمديره آرامكو كه يكي از بزرگترين شركتهاي نفتي جهان محسوب ميشود، پرسيد: «همه ميخواهند، بدانند استراتژي كه عربستان در مورد افت قيمت نفت اتخاذ خواهد كرد، چيست؟»
خالد الفالح پاسخ داد: «هم آرامكو به عنوان يك شركت و هم عربستانسعودي به عنوان يك ملت بيشترين ظرفيت انعطاف در برابر هر آنچه بازار ارائه كند را دارند. اگر قيمتها كماكان بخواهند پايين بمانند ما قادر خواهيم بود تا مدتهاي بسيار طولاني با آن كنار بياييم. البته ما اميدواريم چنين شرايطي پيش نيايد ولي براي آن آماده هستيم. عربستان پايينترين هزينه توليد نفت را داراست و برنامههاي سرمايهگذاري ما به خوبي رو به جلو ميرود و حتي ظرفيت رشد بيشتر در بخشهاي نفت و گاز بدون نياز به استقراض را داريم. آرامكو عربستان هيچگونه بدهكاري در ترازنامه خود ندارد. اگر از من بپرسيد قيمتها خود رفتار عقلايي دارند. چرا كه قيمتها بر اساس هزينه نهايي توليد هر بشكه تعيين ميشوند و هزينه نهايي توليد هر بشكه قطعا بيشتر از 30دلار در هر بشكه است. اما در كوتاهمدت و در شرايط وجود مازاد ظرفيت در بازار قيمتها بر اساس هزينههاي متغير تعيين ميشوند. اكثر توليدكنندگان قادر به پرداخت هزينههاي نقدي خود با قيمتهاي فعلي هستند. بنابراين در صورتي كه قيمتها در بازار نفت كماكان كاهش يابد، شاهد خروج تعدادي از توليدكنندگان از بازار هستيم كه قادر به فاينانس هزينههاي عملياتي خود در كوتاهمدت نخواهند بود. البته ما اميدواريم چنين وضعيتي پيش نيايد چرا كه به نظر من بازار در بلندمدت به تمام توليدكنندگان خود نياز خواهد داشت. چرا كه در آينده رشد اقتصادي وجود خواهد داشت و به ميليونها بشكه نفت نياز خواهد بود. بنابراين در كوتاهمدت تصوير تيرهيي از بازار وجود خواهد داشت اما در بلندمدت ما به توليد فعلي و نيز گسترش ظرفيتهاي توليد نياز خواهيم داشت تا بتوانيم پاسخگوي تقاضا براي نفت باشيم.»
مجري از الفالح: «به نظر شما با توجه به وضعيت فعلي قيمت نفت در سال2016 چقدر خواهد بود؟»
عبدالفالح: «من اين ريسك را نميكنم تا با دادن يك قيمت اعتبار خودم را به خطر بيندازم (باخنده). اما معتقدم بازار آماده جهش مجدد است و ما به نقطهيي رسيدهايم كه به حد كافي پايين است و براي تغيير جهت در قيمتها مناسب است. من نميدانم كه امسال در چه سطح قيمتي خواهيم بود اما مطمئنم كه قيمتها از سطح فعلي بالاتر خواهد بود.»
دنيل يرگين در اين بخش وارد بحث شده و گفت: «به نظر من بايد سال را به دو نيمه تقسيم كنيم. در نيمه اول قيمتها پايينتر خواهد آمد اما در نيمه دوم رشد قيمتها آغاز خواهد شد.»
تفاوت روسها
دفتريوس پس از اينكه نماينده يكي از ابرقدرتهاي توليد نفت در دنيا را مورد پرسش قرارداد سراغ نمايندهيي از ديگر قدرت بزرگ نفتي دنيا يعني روسيه رفت و از رييس صندوق سرمايهگذاري مستقيم اين شركت پرسيد: «همانطور كه اشاره كردم روسيه تا جايي كه امكان دارد مشغول توليد است و توليد نفت اين كشور در ماه دسامبر به 11ميليون بشكه در روز رسيد. روسيه به عنوان يك كشور، در حال جنگ براي سهم خود از بازار است. استراتژي شما براي تلاش حداكثري براي به دست آوردن هر آنچه از فضاي فعلي قيمتها امكان دارد چيست؟»
ديميتريف پاسخ داد: «اولا اين وضعيت تنها براي ما حاكم نيست بلكه ساير بازيگران بازار نيز به دنبال به دست آوردن حداكثر سهم از بازار هستند. زماني كه عده زيادي به دنبال به دست آوردن سهم بازار باشند افت قيمتها اتفاق ميافتد كه ما در حال حاضر شاهد آن هستيم. اما خبر خوب اين است كه جهان هنوز به انرژي نياز دارد و 80درصد انرژي نياز به سوختهاي فسيلي دارد. بنابراين ما معتقديم كه قيمت نفت قطعا براي مدتي پايين خواهد ماند اما در اثر رشد كشورها در آينده، به اندازه نيمي از انرژياي كه در ده سال گذشته مصرف ميشد در جهان تقاضا به وجود خواهد آمد. در نتيجه ما معتقديم كه در آينده به 400ميليارد دلار هزينههاي سرمايهيي براي تكميل پروژهها نياز خواهد بود. بنابراين لازم است كه قيمتها به ثبات برسند. سرمايهگذاران در حال حاضر نسبت به گذشته تمايل كمتري به سرمايهگذاري دارند. در مورد اينكه شما از دوستان در مورد پيشبيني راجع به قيمت ميپرسيد، قيمت نفت در سال آينده و نه امسال دقيقا 57.95دلار خواهد بود. (خنده حضار!) البته اين نتيجه بررسيهاي 31تحليلگر بازار نفت است و پيشبيني من نيست.»
مجري در اين قسمت سراغ پروفسور لين رييس موسسه سياستگذاري انرژي در چين رفت و پرسيد: «ميخواهم نظر شما را در مورد تقاضاي چين بدانم. به نظر ميآيد در حال حاضر كسي سناريو رشد چين كه حدود 6درصد پيشبيني شده است را باور نميكند. منشأ اين تقاضا از واردات 7ميليون و 400هزار بشكهيي نفت چين كه در ماه دسامبر اتفاق افتاد كجاست؟»
لين با آرامش پاسخ داد: «من فكر ميكنم كه فشار تحميل شده بر نفت اكنون بسيار قوي است؛ اما تقاضا در چين از روند جالبي پيروي ميكند. دليل اين مساله يكي در وسعت چين و ديگري در پويا بودن آن است. به اين معنا كه اقتصاد، هم بسيار سريع بالا ميرود و هم بسيار سريع پايين ميآيد. چنين خصلتهايي تاثير قابل توجهي بر بازار انرژي در چين ميگذارند. فاصله زياد بين توليد ناخالص داخلي و مصرف انرژي در چين غير ممكن است، صنايع سنگين در چين بيش از 60 درصد انرژي را مصرف ميكنند، در نهايت من فكر ميكنم تقاضاي چين افزايش خواهد يافت. چين اكنون در پروسه صنعتيشدن قرار دارد.»
مجري: در نهايت آيا به نظر شما پيشبيني رشد بالاي 6درصد براي چين واقعگرايانه است؟
لين: بله به نظر من در سال آينده چين ميتواند به رشد اقتصادي 6.4درصدي برسد.
مجري دوباره سراغ دنيل يرگين رفت و اين پرسش را با او مطرح كرد: «هفته گذشته موسسه وودمكنزي در گزارشي برآورد كرده است كه حدود 400ميليارد دلار سرمايهگذاري و 68پروژه استخراج نفت از آبهاي عميق در فاصله 2016 تا 2020 در حال كنسل شدن است.»
يرگين: عدد كلي كه ما برآورد كرديم 1800 ميليارد دلار كاهش در سرمايهگذاري بود.
مجري: براي چه دورهاي؟
يرگين: اين رقم براي سالهاي 2015 تا 2020 و در مقايسه با مقداري كه در سال 2014 برآورد شدهبود محاسبه شده است و 40درصد كاهش را پيشبيني ميكند.
مجري: قطعا اين اصلاح در ميزان سرمايهگذاري موجب واكنش بازار و بازگشت به وضعيت دو تا سه سال پيش ميشود.
يرگين: بله ما بايد روند چرخه بازار را در نظر بگيريم. اينكه بازار مانند بومرنگ به وضعيت گذشته برگردد به عوامل ديگري نيز بستگي دارد. ناديدهگرفتن، تاخير و در نهايت كنسلكردن، اتفاقاتي است كه در بازار ميافتد. همانطور كه پيش از اين گفتم اگر بناي ساختن و خلق كردن داريد به تجديد و به روز كردن فهرست داراييها نياز خواهيد داشت.
عربستان مسوول ثبات نيست
دفتريوس براي دومين بار رييس هياتمديره آرامكو و وزير بهداشت عربستان را مورد پرسش قرار داد: «در استراتژي پيشنهادي كه در نوامبر2014 ازسوي وزير نفت عربستان مطرح شد اعلام شد كه عربستانسعودي قرار است حسابهاي خود را تسويه كند. اين مساله كه يك انتقال همراه با چالش و مشكل است موردپسند عربستان است؟»
الفالح نيز پرسش مجري را به شكلي بسيار كنايهوار پاسخ داد: «در ابتداي سوال خود اشاره كرديد كه عربستان استراتژي خود را تغيير داده است. من ميخواهم يك استثنا براي اين مساله ذكر كنم. عربستانسعودي هيچگاه اعلام نكرده است كه نقش برقراركننده تعادل در مقابل عدم تعادل ساختاري بلندمدت در بازار را ايفا ميكند. مسالهيي كه در سالهاي گذشته رخ داده است اين است كه ما به نحوي نقش يك بانك ذخيره در بازار جهاني نفت را ايفا كرديم. ما در كوتاهمدت براي كمك به بازار وارد شديم. اما آنچه در خلال سالهاي گذشته در حال اتفاق افتادن است يك واگرايي ساختاري بين عرضه و تقاضاست. اين مساله با كاهش حدود يك ميليوني تقاضا آغاز شد و از آنسو ما شاهد توليدكنندگاني هستيم كه هر يك به دنبال توليد يك ميليون بشكه در سال هستند. اينكه عربستان بخواهد نقش ايجادكننده تعادل در بازار را ايفا كند پايدار نخواهد بود. اگر قرار بود عربستان اين كار را بكند ما امروز دقيقا بايد توليد خود را صفر ميكرديم تا بازار به تعادل برسد. بنابراين بايد برقراري تعادل در عرضه و تقاضا را به خود بازار واگذار كنيم. بنابراين اگر قرار باشد در كوتاهمدت تعادلي برقرار شود عربستان حاضر است اين كار را بكند و از همكاري ديگر توليدكنندگان نيز استقبال ميكند اما اين مساله را نخواهد پذيرفت كه به تنهايي بخواهد تعادل بلندمدت بازار را به عهده بگيرد.»
مجري در اين لحظه گفت: «شما به نكته بسيار خوبي اشاره كرديد و آن بحث همكاري و مشاركت است. ما شاهد اين بوديم كه گفتوگوهاي خوبي قبل از اجلاس اوپك در وين با روسيه و ديگر توليدكنندگان بزرگ مانند مكزيك انجام شد. آيا به نظر شما زمان همكاري بين كشورهاي اوپكي و غيراوپكي فرا نرسيده است؟»
الفالح پاسخ داد: «من امروز به بازار سهام نگاه ميكنم. حتي در بازار آسيا كه واردكننده خالص به حساب ميآيد همگي نگران افت قيمت نفت هستند. بنابراين موضوع تنها مربوط به توليدكنندگان نيست كه خواهان قيمت بالاتر هستند. مساله اين است كه همگي به دنبال يك ثبات در بازار قيمتها هستند كه فضا را براي سرمايهگذاري فراهم كند. بنابراين علاوه بر ما ديگر توليدكنندگان نفت نيز بايد مشاركت كنند و به ميزان سهم خود در بازار در جهت ثبات قيمتها ايفاي نقش كنند.»
مجري با خنده پرسيد: چه كسي اول از همه به شما چشمك خواهد زد؟!
الفالح: من در ابتدا اشاره كردم كه مساله چشمكزدن نيست. من فكر ميكنم مساله اصلي اين است كه چه چيزي مورد توجه همگان قرار دارد.
دفتريوس روي پرسش خود را به سوي يكي از وزراي نفت عضو اوپك برد و به ايبه كاچيكوو وزير نفت نيجريه گفت: «شما اخيرا در ابوظبي اعلام كرديد كه زمان نشست اضطراري بين كشورهاي اوپك و غيراوپك فرا رسيده است. به نظر شما آيا زمان اين فرا نرسيده كه به جاي برگزاري نشست، كشورهاي اوپكي مقداري از نفت خود را از بازار خارج كنند تا به ديگر توليدكنندهها سيگنال بفرستند؟»
كاچيكوو پاسخ داد: «به نظر من آنچه اهميت دارد اين است كه امروز همه توافق دارند قيمتهاي فعلي مناسب نيستند و پايدار نخواهند ماند. اما كشورهاي اوپك به تنهايي مسووليت كاهش توليد نفت در بازار بدون همكاري و تفاهم با ساير توليدكنندهها را نميپذيرند. به نظر من آنچه مهم است اين است كه ما بايد بر اين مساله تاكيد كنيم كه قيمتهاي فعلي مناسب نيستند. بنابراين آنچه بايد اتفاق بيفتد اين است كه هر دو بلوك توليدكنندگان يعني اوپك و كشورهاي غيراوپكي توليدكننده نفت بايد با يكديگر مذاكره كنند. من خودم شخصا اعلام كردم كه كشورهاي اوپك بايد با يكديگر مجددا ديدار كنند و احتمالا اين مساله در ماه ژوئن اتفاق خواهد افتاد. ما قرار نيست كه صرفا بنشينم و بازار را نظاره كنيم بلكه ما بايد با كشورهايي مانند روسيه وارد مذاكره و همكاري شويم. اين مساله به نفع هر دو طرف است.»
مجري: اگر در قيمت 28دلار وضعيت اضطراري براي شما پيش نيايد پس در چه قيمتي قرار است اتفاق بيفتد؟
ايبهكاچيكوو: من فكر نميكنم كه ما فقط بايد در شرايط اضطراري با يكديگر ديدار داشته باشيم. ما بايد براي تاثيرگذاري بر چشمانداز بازار نفت با يكديگر ديدار و گفتوگو داشته باشيم. همچنين غير از نشست رسمي اوپك كشورهاي عضو نيز بايد با هم تعامل و گفتوگو داشته باشند.
اوپك مرده يا زنده؟
مجري: اجازه بدهيد يك سوال بپرسم. آيا اوپك مرده است؟ اگر شما نميتوانيد يك نشست بين خود ترتيب دهيد پس نقش اين سازمان چيست؟
الفالح: البته به نظر من بهتر بود آقاي النعيمي وزير نفت عربستان به اين سوال پاسخ ميداد، اما آنچه من ميتوانم به شما بگويم اين است كه اوپك به عنوان يك نهاد همكاري فقط منحصر به اعضاي خود نيست بلكه با اعضاي غيراوپكي نيز بايد تعامل داشته باشد تا به يك نهاد مفيد تبديل شود. من فكر ميكنم اتفاقات اخير در بازار ثابت كرد كه نقش سنتي اوپك در تعادل بازار و دنبال كردن منافع كشورهاي عضو خود و نيز دنبال كردن منافع جهاني بسيار مهم است. بنابراين بايد همكاري بين اعضاي سازمان اوپك و كشورهاي غيراوپكي افزايش يابد تا اين سازمان بتواند تاثيرگذاري خود را افزايش دهد. اما نهايتا من معتقد نيستم كه اوپك مرده است.
مجري از ايبهكاچيكوو: براي من جالب است كه در نشست ماه دسامبر 9عضو از 30عضو اوپك تقريبا تصميم به خروج از نشست گرفته بودند؛ چراكه فكر ميكردند اوپك قرار است كماكان نفت به بازار سرازير كند.
ايبه كاچيكوو: من با شما موافق نيستم. در آن نشست كسي نخواست خارج شود. اتفاقا آنها بسيار پرشور در مورد مسائل نظر ميدادند و در پايان روز همه اعضا خواستار تصميمي بودند كه به نفع اوپك باشد. من فكر نميكنم كه اوپك مرده باشد.
يرگين نيز در اين لحظه وارد بحث شده و گفت: ببينيد اگر به تاريخ اوپك بنگريم شاهد رفتارهاي خيانتبار از اعضاي اوپك هستيم كه براي مدتي عقبنشيني ميكردند و دوباره باز ميگشتند. اما اين پافشاري كشورها بر قيمت نفت طبيعي است؛ چراكه ايران پس از تفاهم هستهيي زودتر از آنچه فكر كنيم به بازار بازخواهد گشت و قيمتها باز هم كاهش خواهد يافت. بنابراين در دو تا سه ماه آينده بايد به دو مورد توجه داشتهباشيم؛ اول اينكه ايران چه مقدار نفت وارد بازار خواهد كرد و سوال دوم اين است كه چه اتفاقي براي توليد نفت امريكا خواهد افتاد كه در حال حاضر 500هزار بشكه در روز كاهش يافته است.
هميشه پاي ايران در ميان است
در بخش آخر اين ميزگرد پاي ايران نيز وسط كشيده شد و دفتريوس به عنوان مجري اين پرسش را طرح كرد: «شركت ملي نفت ايران رسما اعلام كرده كه آماده افزايش 500هزار بشكه توليد نفت خود در روز است و تا پايان دسامبر2016 اين عدد را به يك ميليون بشكه خواهد رساند. آيا به نظر شما ايران در اين زمينه موفق خواهد بود؟»
دنيل يرگين نيز با پاسخي كه ادعا ميكرد اگر به جاي ايرانيها بود به جاي افزايش توليد نفت از پولهاي بلوكهشده استفاده ميكرد، ادعا كرد: «درحقيقت من تحليلهاي مستقل براي ارزيابي صحبتهاي آنها ندارم. اين رقمي كه اعلام شده، رقم بالايي است و بستگي به وضعيت صنعتي آنها دارد. آنها بايد تصميم بگيرند كه با افزايش توليد نفت خود سبب كاهش قيمت نفت شوند و به اين ترتيب درآمد نفتي را از دست ميدهند؛ در حالي كه آنها ميتوانند از پولهاي بلوكه شده خود در بانكها استفاده كنند كه رقم بالاتري است.»
منبع: روزنامه تعادل