موسسه نیاوران در گزارشی با عنوان بررسی تحولات تجارت گمرگی کشور، واردات و صادرات ایران را از سال 88 تا شش ماهه اول سال 94، بررسی کرد.
موسسه عالی پژوهش و مدیریت برنامه ریزی، در گزارشی با عنوان بررسی تحولات تجارت گمرگی کشور، واردات و صادرات ایران را از سال 88 تا شش ماهه اول سال 94، بررسی کرد.
براساس این گزارش، چهارکشور چین، عراق، امارات متحده عربی و هند، 65 درصد از صادرات ایران را بخود اختصاص داده اند و این نکته بیانگر وضعیت نامناسب ایران از نظر شاخص تنوع است. شاخص تنوع نشان می دهد که ساختار صادرات و واردات کالا در کشوری به چه میزان متفاوت از الگوهای جهانی است با توجه به اختصاص تنها 65 درصد از صادرات ایران به چهار کشور، به نظر می رسد که اقتصاد کشورمان از این منظر آسیب پذیر است.
در این گزارش، تحریم های اقتصادی مهم ترین عامل تغییردهنده سهم شرکای صادراتی ایران معرفی شده است. سهم صادرات چین در سال 1391 و کاهش سهم امارات متحده عربی در همین سال و افزایش سهم امارات در شش ماهه اول سال 94 نسبت به سال 93، و کاهش سهم چین در همین دوره زمانی را می توان ناشی از تشدید تحریم ها در سال 91 و کاهش آن در شش ماه اول سال 94 دانست.
روند کاهشی قیمت نفت خام و آثار منفی آن بر رشد اقتصادی و بودجه عمرانی عراق بطور خاص، صادرات ایران به این کشور را هم دچار چالش خواهد کرد. از سوی دیگر رشد اقتصادی چین و کاهش تقاضای این کشور برای کالاهای واسطه ای می تواند به عنوان عامل کاهنده در صادرات ایران در سال های آینده عمل می کند. با این وجود، افزایش قدرت خرید مردم آمریکا و اروپا، و همزمانی آن با رفع محدودیت های تجاری برای بازرگانان ایرانی را می توان، فرصت خوبی در افزایش صادرات محصولات غیرنفتی و لوکس به کشورهای اروپایی و آمریکا محسوب کرد و در سال های آینده، شاخص تنوع در تجارت ایران را تغییر داد.
براساس گزارش موسسه نیاوران از تفکیک واردات براساس شرکای تجاری، 63 درصد واردات ایران از چهارکشور چین، امارات متحده عربی، کره جنوبی و ترکیه انجام شده است و منظر شاخص تنوع در واردات، اقتصاد ایران آسیب پذیر ارزیابی شده است. تحریم مهم ترین عامل در تغییر ترکیب کشورهای صادرکننده به ایران و افزایش سهم چین به زیان امارات متحده عربی بوده است و سهم کشور چین در سال 94 علی رغم تضعیف تحریم ها، نسبت به سال 93 یعنی دوره تشدید تحریم، افزایش پیدا کرده است.
گزارش موسسه نیاوران از تحولات تجارت گمرکی کشور را اینجا بخوانید.