گفتگو با محمد لاهوتی در مورد تردید برخی از فعالان اقتصادی به رفع تحریم‌ها

بخش‌خصوصی هم دلواپس دارد

روز گذشته فعالان بخش خصوصی میزبانی رئیس جمهور و چند عضو هیات دولت بودند تا اولین همایش اقتصادی پس از لغو تحریم ها برگزار شده باشد. در این همایش فعالان بخش خصوصی مانیفست اقتصادی دولت در دوران جدید را از زبان رئیس دولت شنیدند. از طرف دیگر طی روزهای اخیر امیدواری های زیادی برای تسهیل امور اقتصادی با رفع تحریم ها ایجاد شده است اما با این وجود برخی فعالان اقتصادی تردیدهایی را نسبت به عملیات تجاری پس از رفع تحریم ها وارد دانسته اند. روز گذشته اسدالله عسگراولادی در گفتگویی اعلام کرده بود که هنوز تحریم سوئیفت رفع نشده و صحبت هایی که در مورد گشایش ال سی می شود واقعیت ندارد. در این زمینه با محمد لاهوتی، رئیس کنفدراسیون صادرات و عضو هیات نمایندگان اتاق تهران گفتگو کرده ایم که آن را می خوانید.

روز گذشته رئیس جمهور در جمع اهالی بخش خصوصی به سخنرانی پرداخت. شما این همایش را به عنوان اولین همایش پس از برجام چگونه دیدید؟

حضور رئيس جمهور  و تیم اقتصادي دولت به همراه وزير  امور خارجه در جمع بخش خصوصی این نويد را داد که بخش دولتی برای دوران جدید و پس از اجرای برجام چشم اميد به فعاليت بخش خصوصی دارد. بخش خصوصی هم با دعوتی که از رئیس جمهور، وزیر امور خارجه و هیات همراه داشت، از تلاش هایشان برای حل موضوع هسته ای و رفع تحریم ها تشکر و قدردانی کرد. آن ها با دشواری فراوان در این 2 سال و نیم گذشته به وعده انتخاباتی آقای رئیس جمهور عمل کردند و این برای بخش خصوصی بسیار ارزشمند است. از همه مهمتر آنچه در این نشست به آن رسیدیم، فصل الخطاب بالاترین مقام اجرایی کشور در مورد نقش بخش خصوصی برای پیشبرد اقتصاد کشور بود. رئیس قوه مجریه به درستی به همه مشکلات موجود اشاره کرد و نشان داد که آگاهي كامل و دقیق از شرایط موجود دارد و همچنین به رفع مشكلات اعتقاد دارد.

کدام مواردی که رئیس جمهور مطرح کردند، نظر شما را بیشتر جلب کرد؟

ایشان حدود 20 مورد را بیان کردند و از وزارتخانه ها خواستند تا بنگاه ها را رها کنند و امور را به بخش خصوصی بسپارند. آقای رئیس جمهور همچنین از ضرورت خوش حساب بودن دولت سخن گفت که برای بخش خصوصی بسیار ارزشمند است. می دانیم که مقام اجرایی در سطح عالی با بیان این مطالببرای خود و دولتش تعهد ایجاد می کند اما با این وجود به ذکر مسائل و مشکلات ساختاری اقتصادایران پرداخت که نشان می دهد اهتمام لازم برای حل و فصل این مسائل وجود دارد. وقتی وعده تک رقمی شدن نرخ بیکار یداده می شود و این مقام بلندپایه در سخنرانی خود به مشکل بیکاری جوانان تحصیلکرده و بانوان اشاره می کند نشان دهنده این است که حل اين مشكلات ساختاري را وظيفه خود مي دانند و به دنبال رفع آن هستند. قول ايشان در مورد اينكه بسیاری از این موارد را تا پايان عمر دولت يازدهم به سرانجام خواهند رساند، بسیار ارزشمند است. بايد اين را در نظر بگيريم كه 2.5 سال از عمر دولت صرف حل موضوع هسته اي شده که همه اذعان دارند موضوعی در هم تنيده و مشكلي بود كه حل آن واقعا دستاورد بزرگی برای كشور محسوب می شود. با مديريت صحيح دولت يازدهم و البته رهنمودهای مقام معظم رهبری، طی مذاكراتی پیچیده از سوی دیپلمات های حرفه ای و کارآزموده کشور پيش رفت و به نتيجه رسيد. با این شرایط و نگاه درستی که دولت به مسائل دارد، بسیار اميدواریم که اين دولت كارهایی را به سرانجام برساند که دولت هاي قبل در آن نا کام بودند.

در حال حاضر رفع تحریم ها چه اثری بر فعالیت های اقتصادی گذاشته است؟ در کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت چه انتظاری م یتوان از شرایط جدید داشت؟

بايد توجه داشته باشیم که تنها 3 روز از آغاز اجرای برجام گذشته است. تمام مشكلات و مسائل را نمی توان در 72 ساعت حل کرد. آنچه مسلم است برای فعالیت های اقتصادی مسائلی همچون برقراری سوئيفت، خروج كشتي هاي ایراني از تحريم، ارتباطات بانكي و بسیاری از موارد دیگر، اثر مستقيمی در تجارت خارجي دارد و باعث كاهش هزينه های تجارت خارجی می شود. اولين موضوع استفاده از گشايش اعتبار چه در فروش كالا یعنی صادرات و چه در خرید کالا یعنی واردات است که از نظر مالي موجب تقویت بنگاه ها می شود. روش پرداخت صرافی ها و تحویل جنس با فاصله زمانی با این فرض که فروشنده به تعهدات خود عمل کند، با ریسک بالای تجاری همراه بود. مجموعه عوامل نظیر پرداخت و دریافت پول، حمل و نقل در امور کشتیرانی و هوایی و ... موجب کاهش ریسک و هزینه تجارت می شود. همانطور که مطرح شده در همین مدت کوتاه اتفاق های مثبتی رخ داده است. موضوع خرید هواپیما از ایرباس، ورود بنز به ایران برای رسمایه گذاری، اعلام آمادگی بیمه های مطرح دنیا نظیر هرمس، زوریخ، ساچه ایتالیا و سایر شرکات های مطرح برای پوشش ریسک تجارت با ایران نشان دهنده اولین آثار رفع تحریم در اقتصاد است. طبیعی است که جذب سرمایه خارجی در میان مدت و بلند مدت هم خود را در اقتصاد ایران نشان خواهد داد. تمام مراكز بین المللی،  شكوفايي اقتصاد ایران در سال 2016 را پيش بيني كرده اند. برآوردهای دولت نیز نشان می دهد که رشد 5 درصدي در سال جدید حاصل خواهد شده که تمام اين ها اثر لغو تحريم ها است. همچنین با آزادسازي پول هاي بلوكه شده، دولت بهتر می تواند از توليد و صادرات حمایت کند. تاثير این مسائل در آينده نزديك به طور ملموس نمايان خواهد شد.

بعضي از فعالان بخش خصوصی و همکاران شما نسبت به اجرای برجام و رفع تحریم ها خوش بین نبوده اند. برخی اظهارنظرها مبنی بر این بود که سوئیفت بانکی برقرار نشده است و اینکه امکان گشایش ال سی در روز اجرای برجام مهیا نبوده است. آیا این موضوعات صحت دارد و جای نگرانی وجود دارد؟

دوستان ما در بخش خصوصي با توجه به تجربياتشان بهتر از هر كسي مي دانند که اين موضوعات با توجه به مقدماتی که نیاز دارد طی سه روز و يك هفته قابل لمس نيست و باید ابتدا مقدمات آن فراهم شود. درست است در زمان آغاز اجرای برجام، بانك هاي خارجي تعطيل بودند اما بانك هاي داخلي که مي توانستند اطلاعات را ثبت کنند و پذیرش را برای گشایش ال سی انجام دهند و حتی آن را برای بانک های بین المللی ارسال کنند. این بانک ها هم در روز کاری خود باقی مراحل را برای گشایش اعتبار انجام می دهند. این موضوعی نیست که بتوان به آن اشکال وارد کرد. اینکه عده اي از فعالان بخش خصوصی خوشبين نيستند هم اشكالي ندارد. نظر ممکن است در همه بخش ها وجود داشته باشد. به هر حال همانطور که در جامعه یا در مجلس دلواپسانی حضور دارند، در بخش اقتصادي و بخش خصوصی هم عده اي دلواپس هستند. به هر حال تمام اين مسائلی که در مورد آثار رفع تحریم ها مطرح می شود نوعی پيش بيني است و در‌ آينده واقعیت مشخص مي شود که پیش بینی ها درست بوده یا اشتباه. به نظر من نباید از انصاف خارج شويم چراکه جمع بندي در مورد سرانجام برجام و لغو تحریم ها در فاصله 3 روز پس از آغاز اجرا منصفانه نيست.