حجم اندک تجارت با دانمارک با وجود سابقه طولاتی روابط دو کشور

هرآنچه باید درباره روابط اقتصادی ایران و دانمارک بدانید

همایش تجاری ایران و دانمارک به میزبانی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران برگزار شد.

هیات بزرگ اقتصادی دانمارک که به همراه وزیر امور خارجه این کشور راهی تهران شده اند برای انجام مذاکرات اقتصادی رو در روی فعالان اقتصادی کشور قرار گرفته اند تا زمینه های همکاری بیشتر دو کشور را مورد بررسی قرار دهند.

پس از انجام توافق هسته ای و چشم انداز لغو تحریم ها علیه ایران، فصل جدیدی در مذاکرات اقتصادی با کشورهای غربی آغاز شده است.

در همایش مشترک تجاری ایران و دانمارک فعالان اقتصادی عضو اتاق تهران میزبان 120 فعال اقتصادی دانمارکی هستند که از 58 شرکت بخش خصوصی این کشور به ایران سفر کرده اند.

سرپرستی این هیات 120 نفره را کریستین جنسن، وزیر امور خارجه دانمارک، برعهده دارد و مقاماتی از تشکل‌های بخش خصوصی این کشور نیز در این هیات حضور دارند. هم‌چنین دنی آنان، سفیر دانمارک در تهران، این هیات را در این همایش همراهی می کند.

این هیات تجاری متشکل از 58 شرکت است که در حوزه‌های مختلفی مانند انرژی و فناوری‌های پاک، حمل‌ونقل و لجستیک، بهداشت و درمان، کشاورزی و صنایع غذایی، خدمات بانکی و مالی، زیرساخت و تاسیسات بندری و خدمات دریایی فعالیت می‌کنند. هیات تجاری دانمارکی یکی از بزرگترین هیات‌های تجاری محسوب می‌شود که در چند ماه اخیر و پس از امضای توافق هسته‌ای ایران و کشورهای 1+5 به کشور ما سفر کرده است.

وزیر امور خارجه دانمارک روز گذشته با محمد جواد ظریف دیدار کرد تا مذاکرات دیپلماتیک مقامات سیاسی شکل گرفته باشد اما امروز مذاکرات اقتصادی انجام شده است تا شاید زمینه برای افزایش سطح مراودات اقتصادی دو کشور فراهم شود. در حال حاضر حجم تجارت دو کشور رقم بالایی را نشان نمی دهد.

در سال 1393 میزان واردات ایران از دانمارک نزدیک به 149 میلیون دلار بوده است در حالی که صادرات ایران به این کشور در این سال 11.7 میلیارد دلار بوده است.

در 8 ماه نخست امسال واردات ایران از دانمارک به 132 میلیون دلار رسیده است. صادرات ایران به دانمارک نیز در این مدت 6.2 میلیون دلار بوده است.

سوابق تجارت با دانمارک

رابطه با دانمارک اما سوابق طولانی دارد.

آنطور که سفارت ایران در دانمارک اعلام کرده است، همکاری های اولیه در زمینه احداث راه آهن سراسری ایران توسط شرکت کمپساکس در دهه 1930 ، صنعت سیمان، راهسازی و صنایع لبنی بوده است. اولین کارخانه شیر پاستوریزه تهران  با همکاریها  دانمارک  بیش از 40 سال قبل راه اندازی شده است. تداوم این همکاری، نقش برجسته ای در تحقق خودکفایی صنایع پنیر کشور داشت و سبب گردید تا از سال 1375  واردات پنیر بکلی قطع گردد.  در حال حاضر در بیش از 80 شهر ایران ماشین آلات و تجهیزات تولید مواد لبنی ساخت  دانمارک وجود دارد. زمینه مهم دیگر  فعالیت شرکتهای دانمارکی در ایران در حوزه صنعت سیمان  است که ارزش پروژه های اجرا شده از سوی شرکت اف ال اسمیت تنها در یک دهه گذشته،  به صدها میلیون دلار می رسد. هم چنین شرکتهای دارویی دانمارک مثل نوونوردیسک در زمینه تولید هورمون رشد و انسولین و شرکت  هالدرتاپسو در زمینه نفت و پتروشیمی در ایران فعال هستند. اقلام صادراتی دانمارک به ایران عبارتند از: ماشین آلات صنعتی، مواد شیمیایی، تجهیزات و لوازم پزشکی، دارو، قطعات الکترونیکی و خدمات مشاوره ای در بخش های مختلف صنعتی.

مراودات اقتصادی و تجاری

در سالهای اخیر حجم مبادلات بازرگانی دو جانبه رشد قابل  توجهی داشته و از 70 میلیون دلار در سال 2000 به بیش از 230 میلیون دلار در سال 2005 افزایش یافت. بدنبال بحران کاریکاتورهای موهن و تحریم کالاهای دانمارکی در کشورهای اسلامی از جمله ایران، حجم مبادلات تجاری در سال 2006 کاهش قابل ملاحظه ای یافت. اما در سال 2007 روند افزایشی خود را مجدداً آغاز و به 180 میلیون  دلار رسید. در این مبادلات، موازنه  تجاری به نفع دانمارک است. بر اساس آخرین آمار رسمی، میزان تجارت فیمابین در سال 2011 بالغ بر 225 میلیون دلار است که سهم دانمارک و ایران بترتیب 213 و 12 میلیون دلار است. همان طور که آمارها گویا است در سالهای اخیر حجم تجارت دو کشور روبه افزایش بوده است. اما زمینه های همکار ی اقتصادی و سرمایه گذاری مشترک دو کشور بیش از آنچه تحقق یافته، است که از آن جمله میتوان به صنایع سیمان، نیروگاههای برق بادی، پتروشیمی، صنایع غذایی و لبنی و تولید دارو نام برد. بازار دانمارک عرصه مناسبی برای کالاهای عمومی جمهوری اسلامی ایران است. بطور کلی زمینه های صادرات ایران به دانمارک عبارتند از: فرش و صنایع دستی، خشکبار و محصولات کشاورزی، مواد معدنی و شیمیایی، مصالح ساختمانی، محصولات پتروشیمی و خاویار.

چشم انداز آینده روابط اقتصادی

دانمارک از جمله کشورهای مهم عضو اتحادیه اروپاست که دارای روابط دیرینه سیاسی و اقتصادی با ایران بوده و اصولا از گذشته های بسیار دور به کشورمان بعنوان بازاری مناسب برای داد و ستد  اقتصادی در مسیر ارتباط غرب به شرق و بالعکس نگاه کرده است. هر چند در سالهای  پس از پیروزی انقلاب  اسلامی روابط دو کشور در چارچوب مناسبات کلی با اروپا و غرب با فراز و نشیب هایی همراه بوده، اما  نگاه مبتنی بر منابع اقتصادی همیشه بر این مناسبات  حاکم بوده است. شاید به همین دلیل، پس از طرح مساله کاریکاتورهای موهن، دانمارک بیشترین ضربه را از ناحیه کاهش مناسبات اقتصادی با کشورهای اسلامی منجمله ایران متحمل گردید. بطوریکه صادرات دانمارک به کشورهای خاورمیانه در سال 2006  با کاهش 11 درصدی مواجه شد. هم اکنون رهبران این کشور در تلاش برای جبران گذشته و جلوگیری از رخدادهای مشابه و در نیتجه بدنبال بازسازی روابط با کشورهای منطقه بر محور منافع اقتصادی هستند. توانمندیها و تجربیات بالای دانمارکی ها در بخش  مختلف علمی و صنعتی از جمله: فن آوریهای اکتشاف و حفر چاههای افقی نفت و گاز، دانش و فن آوری های بالای ساخت تجهیزات پزشکی و اقلام دارویی، دانش پیشرفته بیو تکنولوژی و نانو تکنولوژی، احداث کارخانجات سیمان و لبنیات، احداث پل ها و دکل های حفاری در آبهای شور، فن آوری ساخت وسایل دقیق و تجهیزات تولید انرژی های نو ( توربین های بادی، سلولهای خورشیدی،) و در اختیار داشتن  بیش از 20 درصد حمل و نقل کانتینری جهان، این امکان را برای شرکتهای دانمارکی فراهم نموده است  تا در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی کشورهای منطقه بویژه ترکمنستان و قطر ( پارس جنوبی) حضور فعالی داشته باشند. متوسط حجم کلی روابط اقتصادی ایران و دانمارک در سال های اخیر بین 170 تا 225 میلیون دلار نوسان داشته و عمدتاً در زمینه تجهیزات فنی و قطعات یدکی  کارخانجات سیمان و لبنیات، احداث نیرو گاههای بادی و خورشیدی، خرید  تجهیزات و اقلام  پزشکی و دارویی و... است. با این حال، در صورت برنامه ریزی مناسب برای گسترش روابط اقتصادی و انتقال دانش فنی دانمارکی ها، روابط دو کشور ظرفیت ارتقاء و توسعه  تا سقف دو برابر کنونی در یک دوره زمانی میان مدت را دارد. بررسی های اولیه نشان می دهد ظرفیت روابط بویژه در زمینه صنایع نفت و گاز و پتروشیمی، نوسازی و افزایش  بهره وری صنعت سیمان، تولید تجهیزات و داروهای مربوط به بیماری های خاص، همکاری های علمی- دانشگاهی، احداث نیرو گاههای بادی و حمل و نقل دریایی بسیار بالا است.  به همین دلیل سفارت جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر علیرغم تنگناها و مشکلات نانشی از تحریم ها غیر قانونی شورای امنیت و اتحادیه اروپا، محور فعالیتهای خود را توسعه روابط اقتصادی قرار داده است. با توجه به ظرفیتهای موجود که به برخی از موارد آن اشاره شده است، بخش های خصوصی و شرکتها در سالهای اخیر علاقه زیادی برای شناسایی فرصتها از خود نشان داده اند و این امر سهم قابل توجهی در گسترش روابط اقتصادی داشته است و به نظر می رسد این روند همچنان ادامه داشته باشد.