شرکت «اپل» در حال بازتعریف صنعت رایانههای شخصی و تلفن همراه، چشمانداز خود را بر یک هدف جدید و متحرک قرار داده است. بر اساس گزارشی که در روزنامه «وال‌استریت ژورنال» منتشر شده، نمونه درخشان صنعت فناوری قصد دارد که اولین تجربه خودروی الکتریکی خود را در سال 2019 به بازار روانه کند. سال‌ها مشخص بود که «اپل» علایقی در زمینه خودرو دارد. این شرکت گروه زیادی از مهندسان را استخدام کرده بود تا روی پروژهای با نام مخفی «تیتان» کار کنند و حالا 600 نفر در حال کار کردن برای این پروژه هستند.
«اپل» با جمع کردن سرمایهای در حدود 200 میلیارد دلار به طور قطع به اندازه کافی پول دارد تا خرج کسب و کاری جدید کند. لشکرهای هواداران محصولات «اپل» منتظرند تا این شرکت یک محصول جدید را به آنها پیشنهاد کند و بازار را به لرزه درآورد. جدیدترین محصول این شرکت، «اپل واچ»، آن طور که برخی از تحلیل‌گران انتظار داشتند موج عظیمی ایجاد نکرد و «اپل» در اوایل ماه سپتامبر اعلام کرد که فروش این محصول حتی ناامیدکننده هم بوده است و محصولات از قبل موجود شرکت را نیز تحت تاثیر قرار داده است. اما عرضه یک خودرو، شهامت بسیار بیشتری از ساعت میخواهد و البته روی کاغذ یک کسبوکار نانوآبدار هم به حساب میآید. ارزش کل فروش جهانی خودرو در سال گذشته، حدود 2 هزار میلیارد دلار بوده است.
با این حال، موارد زیادی هست که کسبوکار خودروسازی را از خردهفروشی تلفن همراه کاملا متمایز میکند؛ چرخه جایگزینی یک آیفون تقریبا 2 سال است. مشتریان خودروهای خود را به مدت خیلی طولانیتری نگه میدارند. «اپل» برای اين‌كه بتواند کسبوکار جدید خود را توجیه کند، نیاز دارد که بازدهی سرمایه محصول جدیدش قابل مقایسه با محصولات موجودش باشد. اما حاشیه سود ناخالص محصولات فعلی «اپل» در حدود 40 درصد است که برای کسبوکاری با مقیاس بزرگ خودروسازی یک رویا به حساب میآید. در «بیامدبلیو»، یکی از سوددهترین خودروسازان جهان، حاشیه سود ناخالص در حدود 20 درصد است.
یک مولفه حتی مهم‌تر که در ماجرای اخیر شرکت «فولکس واگن» خود را نشان داد، این است که صنایع خودروسازی با شدت خیلی بیشتری تحت نظارت نهادهای نظارتی قرار دارند، تا صنایع الکترونیکی مصرفی. محدودیتهای ناشی از استانداردهای ایمنی و قوانین جلوگیری از آلودگی به احتمال زیاد در آینده با جدیت بیشتری اعمال شود. این حتی برای خودروسازان باتجربه نیز یک چشمانداز پردردسر است، چه رسد به شرکتی که به‌تازگی میخواهد پا به این صنعت بگذارد.
تواناییهای شرکت در ابزارهای تلفن همراه یکی از مزایای آن به حساب میآید؛ چرا که خودروها بیش از گذشته به اینترنت متصل میشوند. اما خطرات مرتبط با خودروهای متصل مسئله‌اي جدا از خطرات تلفنهای همراه است. در هفتههای گذشته، اعلام شد که کرمهای نرمافزاری برخی از نرمافزارهای کاربردی فروشگاههای مجازی «اپل استور» را خراب کرده که شامل دو مورد از پرطرفدارترین نرمافزارها در چین نیز میشده است. این اتفاق ناراحتکننده است اما مصیبتبار نیست. اگر کرم نرمافزاری مشابهی به یکی از خودروهای «اپل» وارد شود، نتیجه میتواند مرگبار باشد.
چنین نگرانیهایی برای منصرف شدن شركت‌های فعال در حوزه فناوری که با سرعت به سوی کسبوکار خودروسازی میرانند، کافی نیست. جلوتر از همه شرکت «تسلا» قرار دارد که یک شرکت سازنده خودروهای گرانقیمت الکتریکی است و به دست الون ماسک، یک کارآفرین موفق در عرصه فناوری، بنیان گذاشته شده است. شرکت «گوگل» نیز روی وسایل نقلیه بدون راننده کار و سیستم عاملی برای خودروها طراحي میکند و اخیرا یکی از مدیران سابق فعال در صنایع موتوری را استخدام کرده تا پروژه بدون نام خودروییاش را راه بیندازد. تصمیم «اپل» برای ورود به صنایع موتوری شاید تا قسمتی از اینجا ناشی میشود که نمیخواهد «گوگل» را در قبضه کردن داشبوردها و سیستمهای عامل خودروها تنها بگذارد. رقابت آنها در حال شروع شدن در مسیر مسابقه است.
احتمال دیگری نیز مطرح است؛ در اين‌كه اپل در حال ساخت خودرو است تردیدی نیست ولی به این معنا نیست که این شرکت میخواهد وارد تجارت خودروسازی شود بلکه این احتمال وجود دارد که اپل با طراحی خودرو و فروش آن به سازندگان دیگر میخواهد نظریه خود را در مورد خودروهای آینده پیش ببرد و از بخش عمده ریسک و هزینه‌های مرتبط با خودروسازی طفره خواهد رفت. در دنیای تولید اصطلاحي با عنوان «طرح مرجع» وجود دارد. اساسا اپل قصد دارد نسخه اولیه‌ای را بسازد و سپس آن نسخه را یا بفروشد یا برای تولید به دیگران واگذار کند. برای مثال پروژه خودروی بدون راننده گوگل یک طرح مرجع است. گوگل هیچ علاقه‌ای به ورود به صنعت خودروسازی نشان نداده است بنابراین تعدادی نسخه اولیه ساخته و امیدوار است که یک خودروساز به خرید این طرح تمایل پیدا کند. شاید اپل نیز قصد دارد همین بازی را دنبال کند. برای مثال اپل پیپین قرار بود طرح مرجع یک کنسول بازی روی پلت فرم مکینتاش باشد. نهایتا تنها شرکت باندای و یک شرکت کوچک‌تر به نام کاتز مدیا طرح اپل را خریدند و روی آن کار کردند. این کنسول بیش از حد شبیه یک کامپیوتر بود و نتوانست موفق شود. اکنون اپل با ارائه طرح خودروی برقی قصد دارد شركت‌های خودروسازی را به ساخت خودروهای آنلاين‌كه از سیستم مولتی مدیا اپل کارپلی پشتیبانی میکند ترغیب کند.
منبع: اکونومیست