برجام تاثیرش را بر بازار سرمایه گذاشته و بیشتر از این نباید منتظر چیزی بود. اقدامات کوتاه مدت هم بر بازار سرمایه تاثیر چندانی نخواهد گذاشت. بهترین راهکار این ست که اقتصاد را از چرخه نادرست فعلی که نقدینگی، تورم و نبود بهره وری عمده مشکلات آن است، خارج کنیم.
علی سنگینیان
پس از رفع موانع اجرايي برجام، بسياري افراد اميد دارند که اقتصاد ايران در شرايط تحول قرار بگيرد. برخي بر اين باور هستند که کالاها بايد ارزان شود و برخي کارشناسان هم رشد اقتصادي را پيش بيني مي کنند. اما نکته قابل توجه اينجاست که اجراي برجام در نماي کلي اقتصاد ايران چند سال طول مي کشد تا خودي نشان بدهد اما در اين ميان برخي بازارها هستند که از هم اکنون از برجام تاثير خود را گرفته و تحولات ناشي ازآن را لحاظ کرده اند. يکي از اين بازارها، بازار سرمايه است. به نظر من برجام تاثير خود را در بازار سرمايه گذاشته و بيش از اين نبايد منتظر اتفاق خاصي باشيم.
اوضاع و شرايط بورس يکي از نشانه هاي کامل براي اقتصاد هر کشور است و امروز بورس به خوبي بيانگر و توصيف کننده وضعيت اقتصاد ايران است. بنابراين اگر به داده ها و اطلاعاتي که از بورس منتشر مي شود خوب دقت کنيم، رکود حاکم بر صنايع را درک کرده و مشاهده خواهيم کرد. از اين رو هرچه فضاي کسب و کار مناسب تر باشد بدون ترديد فعاليت هاي اقتصادي نيز رونق داشته و شرکت هاي حاضر در بورس نيز پالس هاي مناسبي به تابلوها ارسال مي کنند؛ اما امروز شرايط نامناسب فضاي کسب وکار تاثير خود را در تابلوهاي بورسي گذاشته و باعث تحولاتي گاه نامناسب در شاخص ها شده است.
براي حل اين موضوع هم نمي توان نسخه واحد يا لحظه اي براي بورس ارائه کرد. اما اگر واقعا تصميم داريم رونق مناسب و ماندگاري را در بازار بورس شاهد باشيم بايد مولفه هاي اقتصادي را مدنظر داشته باشيم و به بهبود فضاي کسب وکاري بينديشيم. به اين دليل که هرگونه تغيير مثبت يا منفي در اين موضوع مي تواند نتايج مشهودي را در بورس رقم بزند. بنابراين بهترين راهکار اين است که اقتصاد را از چرخه نادرست فعلي که نقدينگي، تورم و نبود بهره وري عمده مشکلاتش شناخته شده، خارج کنيم تا به رشدي قابل اطمينان و درون زا برسيم.
تجربه نشان داده اقدامات کوتاه مدت در بازار سرمايه پاسخگو نيست و متاسفانه دولت هم بيشتر به فکر مُسکن و طرح هاي کوتاه مدت است که اين موضوع تاثير مثبتي در بازار بورس نخواهد گذاشت. در نتيجه اگر دولت با استفاده از سياست هاي پايدار و بلندمدت اقتصادي شرايطي را فراهم کند که اقتصاد به يک رشد بادوام دست يابد، بازار سرمايه نيز خود به خود اصلاح شده و به سمت پويايي و رشد حرکت مي کند.
از سوي ديگر، عملکرد سازمان ها و وزارتخانه هاي دولت بايد با هم هماهنگ باشد تا پالس هاي متناقض به بورس ارسال نشود. اگر به صورت متحدالشکل در اقتصاد حرکت نکنيم مسلما به سر منزل مقصود نخواهيم رسيد و اين موضوع باعث مي شود تا نتيجه مناسب در بورس نيز به دست نيايد. به عنوان مثال اکنون موضوع خروج پتروشيمي ها از بورس کالامطرح شده و هر يک از دستگاه ها در اين باره براي خود چيزي مي گويد.
البته کميسيون بازار پول و سرمايه در حال بررسي مشکلات احتمالي اين موضوع است، اما در نگاه کلي به نظر مي رسد نوعي ناهماهنگي ميان مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت و مسئولان بورس وجود دارد که باعث بلاتکليفي و سقوط شاخص ها مي شود. به اين دليل که اگر پتروشيمي ها را از بورس کالاخارج کنيم در واقع يک بازار شفاف شده را تبديل به بازاري کاملا ناشناخته و رانت محور خواهيم کرد و اين مي تواند مشکلاتي براي بخش هاي مختلف اقتصاد کشور ايجاد کند چون شفاف نبودن معاملات و البته دادوستدها مي تواند چالشي بزرگ براي اقتصاد کشور باشد. لذا حتي در صورت اجرايي شدن کامل برجام در دي و بهمن ماه آينده ديگر نمي توان از بورس توقعي براي علامت دادن داشت، زيرا بورس از اين پس فقط به تحولات واقعي و موثر در فضاي کسب وکار واکنش نشان خواهد داد.
*عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران
منبع: روزنامه جام جم