
وجود ذخایر معدنی فراوان و عظیم، با اهمیت ترین مزیت اقتصادی ماست؛ دسترسی به بیش از 68 نوع ماده مرغوب معدنی، چون سرب، روی، مس و سنگ آهن و زغالسنگ مجموعه ای بزرگ از زیباترین گروه ها و گونه های متنوع سنگ تزئینی، کشور ما را در یک وضعیت متمایز در جهان قرار داده است.
رئیس خانه معدن ایران می گوید وجود ذخایر معدنی فراوان و عظیم، با اهمیت ترین مزیت اقتصادی ماست؛ دسترسی به بیش از 68 نوع ماده مرغوب معدنی، چون سرب، روی، مس و سنگ آهن و زغالسنگ مجموعه ای بزرگ از زیباترین گروه ها و گونه های متنوع سنگ تزئینی، کشور ما را در یک وضعیت متمایز در جهان قرار داده است. لیکن آن چه که این مزیت اقتصادی را برجسته و منحصر به فرد می کند این است که کشور ما 68 نوع ماده مرغوب معدنی را در کنار منابع عظیم نفت و گاز در اختیار دارد.
محمد رضا بهرامن می گوید: بسیار مهم است که یک نگاه توسعه ای به این دو مجموعه را به صورت کل واحد و متحد و یکپارچه داشته باشیم. به عوان مثال یک راه پربازده در اقتصاد ما تبدیل کار به صنایع و محصولات زیربنایی فولاد و مس و آلومینیوم و سرب و روی و سیمان است که ارزش افزوده ای به مراتب بیشتر، حتی نسبت به محصولات پتروشیمی تولید کند. کشورما با تکیه بر شبکه عظیم منابع معدنی و انرژی، این توانایی را دارد که به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات صنعتی با ارزش افزوده بالا در سطح دنیا تبدیل شود. بنابراین انرژی را باید به عنوان مزیت صنایع موسوم به صنایع نرژی بر کشور ببینیم و برنامه ریزی کنیم. وقتی این مزیت را از این گروه از صنایع کشور سلب می کنیم؛ در واقع بخش عمده ای از جاذبه های سرمایه گذاری صنعتی و صنعت گستری در کشور را از بین می بریم.
او می گوید برای روشن تر شدن این مطلب کافی است که صنایع تولید قطعات پیچیده الکترونیکی را با صنایع متکی به منابع و مواد معدنی کشور مقایسه کنیم و ادامه می دهد: در بازار رقابتی دنیای کنونی که عرصه رقابت هر لحظه تنگ تر می شود و رقابت در برخی از شاخه های تولید صنعتی، مانند صنایع آی تی عملا برای ما امکان پذیر نیست؛ باید از تمام مزیت های معدنی و انرژی خود حداکثر استفاده را ببیریم. بنابراین برای رسیدن به رشد اقتصادی و 8 درصدی مورد نظر در برنامه ششم توسعه که برای ما از نان شب نیز واجب تر است؛ باید همه شرایط را برای ایجاد و گسترش خوشه ها یا زنجیره سرمایه گذاری صنعتی و صنعت گستری بر مبنای مزیت دوگانه انرژی و معدن آماده کنیم.
رئیس خانه معدن کشور می گوید: توسعه صنایعی که به میزان فراوانی از گاز استفاده می کنند، می تواند در تبدیل مزیت نسبی به مزیت رقابتی بسیار موثر باشد. مزیت برخروداری از مواد اولیه معدنی و گاز، یک عامل قطعی و تعیین کننده جهت جلب و جذب سرمایه گذاری خارجی، به ویژه انتقال فناوری های پیشرفته به داخل کشور است. درجهان امروز، به کار گیری فناوری های پیشرفته در حوزه صنایع متکی به منابع معدنی می تواند قدرت رقابت پذیری این صنایع را چند برابر سازد و این امر، جز از طریق جلب و جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی امکان پذیر نیست. فراموش نباید کرد که هر ماده معدنی کشور قابلیت آن را دارد که به یک زنجیره صنعتی بزرگ و متنوع تبدیل شود. مثلا از زغالسنگ می توان 18 نوع فرآوده شیمیایی و صنعتی تولید کرد و یا مس را ر نظر بگیرید که ده ها قطعه صنعتی قابل استفاده در صنایع خودرو، هواپیما و قطعات پیچیده الکتریکی و الکترونیکی را دارد. اما همه این ها در گرو استفاده حداکثر از فناوری های پیشرفته است.
این عضو هیات نمایندگان اتاق تهران معتقد است: برخورداری کشور از منابع معدنی و ذخایر عظیم نفتی و گاز و قرار گرفتن در موقعیت ممتاز جغرافیایی، انگیزه های بسیاری برای سرمایه گذاری خارجی در کشور فراهم ساخته است، اما یک مانع بزرگ در این میان وجود دارد که نمی گذارد کشور به آن چه بایسته و خور آن است برسد البته موانع رشد بخش معدن از ترکیب مجموعه ای از عوامل دورنی و بیرونی سرچشمه می گیرد اما یک عامل اصلی هست که حل بقیه موانع در گرو حل آن است و آن وجود مراجع متعدد تصمیم گیری در حوزه معادن کشور است.
او درباره چالش ها می گوید: بخش معدن به علت وجود مراجع متعدد، مانند سازمان منابع طبیعی، سازمان محیط زیست و سایر مراجع و معارضان محلی، یا چالش های مهمی دست به گریبان است.»
رئیس خانه معدن می گوید: هر چند وزارت صنعت، معدن و تجارت به طور رقابتی جایگاه واحد نظام سیاست گذاری معادن و متولی اجراست. لیکن سازمان های متعدد دیگری نیز در این امر دخالت مستقیم دارند که امکان توسعه و اجرای یکپارچه و هماهنگ زنجیره صنعتی و صنعت گستری در حوزه معادن را سلب می کنند. مراجع متعدد تصمیم گیری، انگیزه سرمایه گذاری بزرگ و بلند مدت در حوزه های مختلف معدن را از بین می برد زیرا معدن را به یک مقوله غیرقابل پیش بینی تبدیل می کند و فضای سرمایه گذاری، به ویژه سرمایه گذاری بلند مدت را همواره ملتهب و ناامن می سازد. بخش معدن فقط اتخاد رویکردهای کلان اقتصادی و سیاستگذاری یکپارچه و هماهنگ به نتیجه می رسد. تاثیر موزون و همه جانبه ترکیب منابع معدنی و انرژی را بر عمق استراتژیک اقتصاد کشور، جدی بگیریم.»