بایزید مردوخی:تنها چاره ما دانش بنیان کردن تمام صنایع از جمله صنعت خودرو است، از صنعت آبنبات گرفته تا پوشاک، فولاد، سیمان و خودرو. در اقتصاد جهانی شده به این سادگی نمی توان به عنوان یک کشور در حال توسعه وارد فضای رقابت جهانی شد. اگر به دنبال این اصل لیبرالی برویم کل صنعت کشور را به نابودی می کشانیم.
بایزید مردوخی
خودرو به بسياري از گروه هاي جامعه اعم از مصرف کننده، توليدکننده و وارد کننده ارتباط دارد و منافع آنها در گروي چگونگي نگاه به اين صنعت است. متاسفانه عده اي هستند که به نمايندگي از مصرف کنندگان سال هاست سعي دارند دروازه هاي واردات خودرو را بازکنند و به بهانه اينکه واردات خودروي خارجي بسترهاي رقابت در صنعت داخلي خودرو را مهيا مي کند، به دنبال افزايش واردات هستند.
اين ها يک گروه ذي نفع هستند که از واردات خودرو سود مي برند و با وجود سياست هاي دولت و اعمال تعرفه اي بال ابراي واردات خودرو به بهانه حمايت از مصرف کننده طي سال هاي گذشته موفق شده اند دريچه هاي واردات را باز کنند. هرچند نقدهاي جدي و بسياري به اين نوع تفکر در کشور وجود دارد، اما آنها توانسته اند به اسم مصرف کننده منافع خود را دنبال کنند.
اين در حالي است که خودروي وارداتي و توليد داخل چه از نظر کيفيت و چه قيمت، تفاوت هاي بسياري با يکديگر دارد. خودرويي که در بازارهاي جهاني 50 هزار دلار قيمت دارد با خودرويي که با بهاي حدود 20 ميليون تومان در داخل توليد مي شود، فرق دارد و هر يک بازار خاص خود را دارد. البته برخي معتقدند در صورتي که تعرفه هاي گمرکي واردات خودرو از بين برود خودروهاي روز دنيا با قيمتي در حد توليدات داخلي به بازار ايران سرازير مي شود. اما بايد گفت خودرويي که قيمتي در حد توليدات داخلي داشته باشد، به طور حتم کيفيتي همانند خودروي داخلي دارد. از سوي ديگر قيمت خودروهاي داخلي به نرخ دلار وابسته است و در صورتي که قيمت ارز بالا برود، به يک باره بهاي خودروهاي وارداتي نيز چند برابر مي شود. اين بحث ها در اقتصادي صورت مي گيرد که به هر دلار براي واردات کالاهاي اساسي و مواد اوليه و تجهيزات بخش توليد نياز داريم. صنعت خودرو در 20 سال گذشته پيشرفت هاي زيادي داشته، در طراحي و روش هاي توليد به توانايي قابل قبولي دست يافته و بتدريج در حال توسعه و پيشرفت است. براي رقابتي کردن صنعت خودروي داخلي به جاي اينکه درهاي واردات را باز کنيم مي توان از طرق ديگري اين کار را انجام داد. در واقع مي توان با اتخاذ سياست هاي دانش بنيان و حمايت ها و کمک هاي علمي و دانشي از اين صنعت، پاي رقابت را به آن باز کنيم. زماني که صنعت خودروي جهاني در تسخير کمپاني هاي بزرگ است در صورتي که درهاي واردات باز شود، اين صنعت جان سالم به در نخواهد برد. در ساير صنايع کشور نيز چنين شرايطي وجود دارد و اگر به يک باره واردات کالاهاي مشابه خارجي آزاد شود بايد تمام صنايع را تعطيل کنيم.
بنابراين تنها چاره ما دانش بنيان کردن تمام صنايع از جمله صنعت خودرو است، از صنعت آبنبات گرفته تا پوشاک، فولاد، سيمان و خودرو. در اقتصاد جهاني شده به اين سادگي نمي توان به عنوان يک کشور در حال توسعه وارد فضاي رقابت جهاني شد. اگر به دنبال اين اصل ليبرالي برويم کل صنعت کشور را به نابودي مي کشانيم.
از سوي ديگر مصرف کنندگان داخلي نيز توان خريد محدودي دارند و تنها عده معدودي مي توانند خودروهايي با قيمت بالاي 50 ميليون تومان خريداري کنند. با وجودي که خودروي پيکان سال ها پيش از رده خارج شده تعداد زيادي از اين خودروي فرسوده در شهرستان ها و با قيمت هايي در حد دو ميليون تومان در حال جابه جايي مسافر است. در يک سطح بالاتر گروه ديگري از مصرف کنندگان با دريافت وام و قرض توانايي خريد خودروهايي با نرخ 15 تا 20 ميليون تومان را دارند. حال کساني که به دنبال بازکردن درهاي واردات هستند و خواستار توقف توليد داخلي اند بايد به اين سوال پاسخ دهند درصورتي که توليد سالانه 3/1 ميليون دستگاه خودروي داخلي متوقف شود آيا بايد خلا آن با واردات 3/1 ميليون دستگاه خودروي خارجي پرشود و تمام شاغلاني که در اين صنعت و صنايع وابسته مشغول به کار هستند بيکار شوند؟ بنابراين اين موضوعات بايد براي مردم توضيح داده شود تا تحت فشار عده اي که به دنبال منافع خود هستند منافع ملي ناديده گرفته نشود. متاسفانه طي روزهاي اخير تب مخالفت با توليد داخلي در کشور همه گير شده است به طوري که حتي يک خبرگزاري بعد از گفت و گو با بنده نظرات گفته شده را براساس جو غالب جامعه تغيير داد تا خوشايند مخاطبانش باشد. در پايان بايد به اين نکته اشاره کنم که تمام مباحث گفته شده براي هميشه نيست و طي سال هاي آينده صنعت خودرو بايد با يک برنامه ريزي دقيق، فاصله خود را با صنعت جهاني کاهش دهد.
*اقتصاددان
منبع: روزنامه ایران