موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامهریزی در جدیدترین پژوهشی كه از وضعیت نابرابری در ایران ارائه كرده، از كاهش جمعیت فقرا در طول س الها پس از اجرای هدفمندی یارانهها گزارش میدهد.
موسسه عالي آموزش و پژوهش مديريت و برنامهريزي در جديدترين پژوهشي كه از وضعيت نابرابري در ايران ارائه كرده، از كاهش جمعيت فقرا در طول س الها پس از اجراي هدفمندي يارانهها گزارش ميدهد.
به گزارش «تعادل»، بر اساس دستاوردهاي اين طرح پژوهشي درصد جمعيت افرادي كه با كمتر از يك دلار در ايران زندگي ميكردند، از 0.38 درصد در سال 80 به 0.01 درصد در سال 92 كاهش يافته است؛ البته اين درصد در مورد جمعيت روستايي در تمام اين سالها به مراتب بيشتر از جمعيت شهرنشين بوده است، اما با توزيع يارانهها، درصد جمعيت فقير روستايي بهشدت افت يافته و از 1.04 درصد در سال به 0.03 درصد در سال 92 رسيده است. به اين ترتيب تعداد افرادي كه با درآمد كمتر از يك دلار در ايران زندگي ميكنند در سال 92 به 23 هزار و 100 نفر بالغ ميشود.
بر اساس يافتههاي اين طرح كه توسط علي مزيكي و شكوفه قصوري، براي موسسه عالي آموزش و پژوهش مديريت و برنامهريزي انجام شده است، ضريب جيني در كشور طي دوره مورد بررسي از 0.4199 در سال 80 به 0.3512 در سال 92 كاهش يافته است و پس از اجراي قانون هدفمندي يارانهها روند كاهش ضريب جيني بهبود يافته و نشان از بهبود توزيع درآمد طي چهار سال گذشته دارد، همچنين در دوران اجراي اين قانون سهم 10درصد ثروتمندترين افراد كشور به 10 درصد فقيرترين افراد از 13.13 در سال 89 به 9.51 در سال 92 كاهش يافته است.
بر اساس يافتهها گزارش «نابرابري در ايران» بهبود وضعيت ضريب جيني پس از اجراي قانون هدفمندي يارانهها در روستاها بهتر از شهرها بوده است به طوري كه ضريب جيني شهرها در كل كشور از 0.384 در سال 89 به 0.351 در سال 92 رسيده، در حالي كه طي همين مدت ضريب جيني روستاها از 0.381 به 0.324 كاهش يافته است. البته بهبود ضريب جيني در استانهايي مانند آذربايجان شرقي، كرمان، چهارمحال و بختياري، سيستان و بلوچستان و خراسان جنوبي وضعيت بهتري نسبت به ساير استانها داشته است بهگونهيي كه در سال 92 ضريب جيني استانهاي آذربايجان شرقي 0.298، كرمان 0.295، چهارمحال و بختياري 0.251 و خراسان جنوبي 0.217 بوده است در حالي كه در همين سال ضريب جيني استانهاي تهران 0.358، گلستان 0.369 و خراسان رضوي 0.338 بوده است.
بر اساس گزارش «نابرابري در ايران» درصد افرادي كه با درآمدي كمتر از يك دلار در روز زندگي خود را ميگذرانند در استانهاي مختلف متفاوت است به طوري كه درصد اين جمعيت كه در سال 89 در كل كشور 0.17 درصد بوده در سال 92 به 0.01 درصد رسيده است اما طي همين مدت در استان كرمان درصد افراد با درآمدي كمتر از يك دلار در روز در سطح 0.07 درصد ثابت مانده است اما در همين مدت در استان مازندران درصد افرادي با درآمد كمتر از يك دلار در روز از 0.02 درصد در سال 89 به 0.09 درصد در سال 90 افزايش يافته است ولي دو سال بعد يعني در سال پاياني اين درصد مجددا به 0.02 درصد رسيده است.
در گزارش تهيه شده توسط علي مزيكي و شكوفه قصوري، در مورد سهم دهك اول كل كشور مشاهده ميشود كه سهم اين دهك از هزينه ناخالص سرانه در سال 80 از 0.0207 به 0.0271 درصد در سال 92 رسيده است كه نشاندهنده تغيير اندك هزينه ناخالص سرانه اين گروه درآمدي طي 12 سال مورد بررسي است اما در همين مدت سهم دهك دهم از هزينه ناخالص سرانه از 0.3394 در سال 80 به 0.2898 درصد در سال 92 كاهش يافته است هر چند طي دوره مورد بررسي روند تغييرات به طور مداوم شيب نزولي نداشته و در برخي از سالها شاهد افزايش و كاهش هزينه ناخالص سرانه در اين دهك بودهايم.
در گزارش «نابرابري در ايران»، دادههاي مربوط به ضريب جيني در سطح استانهاي مختلف حاكي از آن است كه طي سالهاي اجراي قانون هدفمندي يارانهها وضعيت توزيع درآمد در سطح روستاها نسبت به جامعه شهري بهبود نسبتي داشته است به طوري كه در اكثر استانهاي كشور، بهبود در توزيع درآمد طي دوره مورد بررسي مشاهده ميشود اما اين وضعيت در مورد توزيع درآمد در شهرها به طور يكسان وجود ندارد به عنوان نمونه در استان هرمزگان در سال 89 ضريب جيني شهري از 0.346 به 0.2876 در سال بعد و دوباره به 0.311 در سال 91 و 0.309 در سال 92 افزايش يافته است يا در گلستان ضريب جيني شهري در سال 89 از 0.409 به 0.362 در سال 91 و در سال 92 به 0.369 تغيير يافته است.
با توجه به اينكه ضريب جيني نشاندهنده توزيع درآمد در سطح ساكنان يك شهر، روستا يا كشور است و هر چه اين عدد به سمت صفر ميل كند نشانه توزيع عادلانهتر درآمد در آن جامعه است، يافتههاي پژوهش موسسه عالي آموزش و پژوهش مديريت و برنامهريزي حاكي از آن است كه با اجراي قانون هدفمندي يارانهها توزيع درآمد در كشور بهبود يافته است اما ميزان اين بهبود در بين روستانشينان نسبت به ساكنان جامعه شهري بهتر بوده است.