طبق گزارش بررسی بودجه خانوار بانک مرکزی متوسط جمع کل هزینه خالص یک خانوار شهری در سال ۹۲ نسبت به سال ۹۱، 2/31 درصد افزایش یافته و متوسط درآمد پولی و غیرپولی خانوار شهری 4/32 درصد افزایش داشته است. بانک مرکزی بودجه خانوار مناطق شهری، متوسط درآمد و هزینه سالانه یک خانوار شهری را منتشر کرد.
جهان صنعت: طبق گزارش بررسی بودجه خانوار بانک مرکزی متوسط جمع کل هزینه خالص یک خانوار شهری در سال ۹۲ نسبت به سال ۹۱، 2/31 درصد افزایش یافته و متوسط درآمد پولی و غیرپولی خانوار شهری 4/32 درصد افزایش داشته است.
بانک مرکزی بودجه خانوار مناطق شهری، متوسط درآمد و هزینه سالانه یک خانوار شهری را منتشر کرد.
متوسط جمع کل هزینه خالص یک خانوار شهری در سال 92 نسبت به سال 91، 2/31 درصد افزایش یافته و متوسط درآمد پولی و غیرپولی خانوار شهری 4/32 درصد افزایش داشته است.
بانک مرکزی نتایج بررسی بودجه خانوار در مناطق شهری ایران در سال 92 را اعلام کرد که بر اساس آن، خوراکیها و آشامیدنیها 5/31 درصد، دخانیات 3/36 درصد، پوشاک و کفش 6/33 درصد، مسکن، آب، برق و گاز و سایر سوختها 4/36 درصد، لوازم، اثاث و خدمات مورد استفاده در خانه 6/23 درصد، بهداشت و درمان 1/35 درصد، حملونقل 2/19 درصد، ارتباطات 8/29 درصد، تفریح و امور فرهنگی 2/29 درصد، تحصیل 3/18 درصد، رستوران و هتل 1/29 درصد و کالاها و خدمات متفرقه 7/29 درصد در سال گذشته رشد داشته است.
براساس این گزارش، در سال 1392 بررسی از هزینه و درآمد خانوارهای ساکن در مناطق شهری ایران در 79 شهر و با مراجعه به 12300 خانوار نمونه انجام شده است و نتایج آن به شرح ذیل است:
هزینه
در سال مورد بررسی، متوسط هزینه ناخالص سالانه یک خانوار شهری حدود 284462 هزار ریال (ماهانه حدود 23705 هزار ریال) بود که نسبت به سال قبل 4/31 درصد افزایش داشته است.
از کل این مبلغ، 3/26 درصد (حدود 74724 هزار ریال) سهم گروه هزینه خوراکیها و آشامیدنیها میباشد که نسبت به سال 1391 معادل 5/31 درصد افزایش داشته است.
در بین اقلام گروه هزینه خوراکیها و آشامیدنیها بیشترین سهم از کل هزینه ناخالص (معادل 1/6 درصد) متعلق به هزینه انواع گوشت بود. پس از آن به ترتیب هزینه میوههای تازه با 4/4، سبزیهای تازه با 2/3، شیر و فرآوردههای آن و تخم پرندگان با 1/3، آرد، رشته و غلات 65/2 و انواع نان و بیسکویت با 9/1 درصد بیشترین سهم را به خود اختصاص دادهاند.
براساس نتایج این بررسی از کل هزینه ناخالص خانوار، 4/0 درصد (حدود 1176 هزار ریال) به گروه هزینه دخانیات اختصاص داشت که در مقایسه با سال 1391، 6/33 درصد افزایش داشته است.
در این سال از کل هزینههای ناخالص خانوار 6/4 درصد (13149 هزار ریال) به گروه هزینه پوشاک و کفش اختصاص داشت که نسبت به سال 1391 معادل 6/33 درصد افزایش داشته است.
نتایج این بررسی نشان میدهد که 1/34 درصد از کل هزینه ناخالص یک خانوار (حدود 907074 هزار ریال) مربوط به گروه هزینه مسکن، آب، برق و گاز و سایر سوختها بود که نسبت به سال قبل 4/36 درصد افزایش داشته است.
در سال مورد بررسی از کل هزینههای ناخالص خانوار 2/4 درصد (حدود 11923 هزار ریال) به گروه هزینه لوازم، اثاث و خدمات مورد استفاده در خانه اختصاص داشت که در مقایسه با سال 1391 معادل 6/23 درصد افزایش نشان میدهد.
براساس نتایج این بررسی از کل هزینههای ناخالص خانوار، 6/5 درصد به گروه بهداشت و درمان، 5/8 درصد به گروه هزینه حملونقل، 0/2 درصد به گروه هزینه ارتباطات، 3/2 درصد به گروه هزینه تفریح و امور فرهنگی، 8/1 درصد به گروه هزینه تحصیل، 1/2 درصد به گروه هزینه رستوران و هتل و 1/8 درصد به گروه هزینه کالاها و خدمات متفرقه اختصاص داشته است.
یافتههای این بررسی نشان میدهد که در مقایسه با سال 1391، هزینه گروههای بهداشت و درمان 1/35 درصد، حملونقل 2/19 درصد، ارتباطات 8/29 درصد، تفریح و امور فرهنگی 2/29 درصد، تحصیل 3/18 درصد، رستوران و هتل 1/29 درصد و کالاها و خدمات متفرقه 7/29 درصد افزایش داشته است (جداول شماره 1و2).
درآمد
در سال مورد بررسی متوسط درآمد پولی و غیرپولی ناخالص سالانه یک خانوار شهری حدود 276868 هزار ریال (ماهانه حدود 23072 هزار ریال) بود که 2/69 درصد آن را درآمد پولی ناخالص و 8/30 درصد را درآمد غیرپولی تشکیل داده است.
در سال 1392 کل درآمد پولی و غیرپولی ناخالص خانوار نسبت به سال قبل حدود 4/32 درصد افزایش داشت (میزان افزایش درآمد پولی ناخالص خانوار معادل 4/29 درصد و درآمد غیرپولی 9/39 درصد بود).
یافتههای این بررسی موید آن است که در بین درآمدهای پولی ناخالص خانوار، درآمد از مزد و حقوق بخش دولتی و عمومی 9/23 درصد، درآمد از مزد و حقوق بخش خصوصی 3/24 درصد، درآمد از مشاغل آزاد کشاورزی 9/50 درصد، درآمد از مشاغل آزاد غیرکشاورزی 3/38 درصد، درآمدهای متفرقه 2/26 درصد و درآمد حاصل از فروش کالاهای دست دوم 7/36 درصد نسبت به سال قبل افزایش داشته است.
نتایج این بررسی نشان میدهد که در بین درآمدهای غیرپولی بیشترین سهم (معادل 2/80 درصد) به ارزش اجاری مسکن شخصی (مالکنشین) اختصاص داشت که معادل 7/24 درصد از کل درآمدهای پولی و غیرپولی را تشکیل داده است.
خصوصیات اجتماعی و اقتصادی بعد خانوار
در سال مورد بررسی بعد خانوار (متوسط تعداد افراد) 47/3 نفر بود که نسبت به سال قبل افزایش داشته است.
توزیع خانوارها بر حسب تعداد افراد نشان میدهد که خانوارهای یک نفری 0/6 درصد، دو نفری 0/18 درصد، سه نفری 4/27 درصد، چهارنفری 8/29 درصد، پنج نفری 3/12 درصد، شش نفری 0/4 درصد، هفت نفری 6/1 درصد، هشت نفری 4/0 درصد، 9 نفری 3/0 درصد و 10 نفری و بیشتر 2/0 درصد از کل خانوارها را به خود اختصاص دادهاند.
اشتغال
نتایج این بررسی گویای آن است که در بین افراد شش ساله و بیشتر خانوارها 6/30 درصد «شاغل»، 1/4 درصد «بیکار»، 4/10 درصد «با درآمد بدون کار»، 2/23 درصد «محصل»، 4/27 درصد «خانهدار»و 3/4 درصد متعلق به سایر گروهها بودهاند. طبق یافتههای فوق سهم افراد شاغل و محصل در مقایسه با سال قبل کاهش و سهم افراد بیکار و با درآمد بدون کار افزایش داشته است ضمنا سهم افراد خانهدار و افرادی که در سایر گروهها طبقهبندی شدهاند در مقایسه با سال قبل تقریبا بدون تغییر بوده است.
بررسی یادشده نشان میدهد که در بین اعضای مذکر شش ساله و بیشتر خانوارها 0/52 درصد «شاغل»، 1/6 درصد «بیکار»، 6/12 درصد «با درآمد بدون کار»، 7/23 درصد «محصل» و 6/5 درصد مربوط به سایر گروهها بودهاند. این نتایج نشان میدهد که درصد افراد مذکر شاغل، بیکار و محصل نسبت به سال قبل کاهش و درصد افراد با درآمد بدون کار و افرادی که در سایر گروهها طبقهبندی شدهاند افزایش داشته است.
در بین اعضای مونث شش ساله و بیشتر خانوارها، سهم افراد «شاغل»، «بیکار، «با درآمد بدون کار»، «محصل» و «خانهدار» به ترتیب 1/9، 1/2، 0/8، 7/22 و 1/55 درصد بوده است. سهمهای مشابه در سال 1391 به ترتیب 0/9، 9/1، 0/8، 1/23 و 0/55 درصد بوده است.
طبق نتایج این بررسی، 20/4 درصد خانوارها «بدون فرد شاغل»، 0/57 درصد دارای «یک نفر شاغل»، 5/15 درصد دارای «دو نفر شاغل» و 5/3 درصد دارای «سه نفر شاغل و بیشتر» بودهاند. در مقایسه با سال 1391 درصد خانوارهای «بدون فرد شاغل» و با «سه نفر شاغل و بیشتر» افزایش و درصد خانوارهای با «یک نفر شاغل» و با «دو نفر شاغل» کاهش داشته است.
توزیع افراد شاغل خانوارها بر حسب رشته فعالیت اصلی محل کار در سال 1392 گویای آن است که 8/3 درصد در بخش «کشاورزی، دامپروری، شکار، جنگلداری و ماهیگیری»، 8/17 درصد در بخش «صنعت و معدن»، 8/0 درصد در بخش «برق، گاز و آب»، 3/15 درصد در بخش «بخش»، 4/22 درصد در بخش «عمدهفروشی، خردهفروشی، هتلداری و رستوران»، 7/11 درصد در بخش حملونقل، انبارداری و ارتباطات، 1/7 درصد در بخش «خدمات مالی، بیمه، ملکی و حقوق و تجاری» و 1/21 درصد در بخش «خدمات عمومی، اجتماعی و شخصی» شاغل بودهاند.
در سال مورد بررسی توزیع افراد شاغل خانوارها بر حسب میزان سواد و رشته فعالیت محل کار نشان میدهد که بیشترین تعداد افراد شاغل بیسواد با سهمی معادل 5/1 درصد در بخش «ساختمان»، بیشترین تعداد افراد قادر به خواندن و نوشتن با سهمی معادل 4/0 درصد در بخش «عمدهفروشی، خردهفروشی، هتلداری و رستوران»، بیشترین تعداد افراد با تحصیلات ابتدایی با سهمی معادل 5/3 درصد در هر یک از دو بخش «ساختمان» و «عمدهفروشی، خردهفروشی، هتلداری و رستوران» و بیشترین تعداد افراد دارای تحصیلات راهنمایی و متوسطه با سهمی معادل 7/13 درصد در بخش «عمدهفروشی، خردهفروشی، هتلداری و رستوران» اشتغال داشتهاند. بیشترین تعداد افراد شاغل دارای تحصیلات دانشگاهی نیز با سهمی معادل 3/13 درصد در بخش «خدمات عمومی، اجتماعی و شخصی» به کار اشتغال داشتهاند.
بررسی مزبور نشان میدهد که 1/6 درصد از اعضای شاغل خانوارها کارفرما، 3/32 درصد کارکن مستقل، 6/17 درصد کارکن موسسات دولتی و عمومی، 9/41 درصد کارکن موسسات خصوصی، 1/0 درصد کارکن موسسات تعاونی و 0/2 درصد کارکن فامیلی و کارآموز بودن مزد بودهاند.
متوسط هزینه و درآمد ناخالص یک خانوار شهری
بررسی متوسط هزینه ناخالص سالانه یک خانوار ساکن در مناطق شهری استانهای مختلف نشان میدهد که استان تهران با حدود 409317 هزار ریال (ماهانه حدود 34110 هزار ریال) بیشترین و استان هرمزگان با حدود 168600 هزار ریال (ماهانه حدود 14050 هزار ریال) کمترین هزینه را به خود اختصاص دادهاند.
از نظر متوسط درآمد ناخالص سالانه یک خانوار شهری، استان تهران با حدود 403057 هزار ریال (ماهانه حدود 33588 هزار ریال) بیشترین و استان سیستانوبلوچستان با حدود 155484 هزار ریال (ماهانه حدود 12957 هزار ریال) کمترین درآمد را دارا بودهاند.