هفدهمین کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران برگزار شد

دولت پایش را از بازار بیرون بکشد
یارانه شیر فقط به اقشار نیازمند پرداخت شود

بحث و بررسی بر سر قیمت شیر و وضعیت کنونی دامداری‌ها و صنایع لبنی یک نشست دیگر از کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران را به خود اختصاص داد. در دومین نشست پیاپی این کمیسیون که مساله قیمت شیر در دستورجلسه قرار گرفته بود، بار دیگر فعالان حوزه تامین نهاده‌های دامی، دامداری و صنایع لبنی در کنار یکدیگر نشستند تا با تشریح وضعیت به جمع‌بندی برای پیشنهاد به دولت در مورد حضور و قیمت‌گذاری برسند. فعالان بخش خصوصی اگرچه کاملا موافق آزادسازی بازار شیر هستند اما در برابر به دولت پیشنهاد دادند یارانه شیر را برای یک جامعه تعریف‌شده و محدود در نظر بگیرد تا سلامت این اقشار که نیاز روزانه به شیر دارند به خطر نیفتد. آنها هم‌چنین از دولت خواستند در بقیه حوزه‌ها از تامین نهاده‌ها گرفته تا قیمت شیرخام و مواد لبنی آزادسازی انجام دهد و اجازه دهد شرایط رقابتی بر بازار حاکم شود. به گزارش سایت خبری اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران، در ابتدای این نشست شاهرخ ظهیری با اشاره به اخبار منتشر شده در مورد واردات میوه از مناطق آزاد نسبت به باقی ماندن مرکبات در سردخانه‌ها هشدار داد. رئیس کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران گفت: «میوه کشاورزان در داخل سردخانه‌ها مانده و در حال خراب شدن است اما میوه خارجی وارد مناطق آزاد شده و از آنجا به سایر شهرها فرستاده می‌شود که جای نگرانی و مایه تاسف است.» ظهیری هم‌چنین با اشاره به مباحث مطرح شده در نشست پیشین کمیسیون در باب قیمت شیر و پیشنهادهای رسیده تاکید کرد کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران در نظر دارد در موضوع قیمت و یارانه شیر و بهبود وضعیت صنایع لبنی و دامداری‌ها کاری سریع و خاص انجام دهد و پیشنهادی به وزارت جهادکشاورزی و دولت بدهد که هم مساله آزادسازی در آن لحاظ شود و هم تامین شیر برای همه از جمله اقشار فرودست امکان‌پذیر باشد. او تاکید کرد که برای تکمیل بحث باید روند بررسی را از همان ابتدای کار یعنی دامداری‌ها و مشکلات تولید شیر آغاز کرد. قیمت پیشنهادی بخش زیادی از مشکلات دامداران را حل می‌کند دبیر انجمن صنایع لبنی کشور با اشاره به توافقات دامداران و وزارت جهادکشاورزی برای قیمت 1440 تومانی هر کیلو شیر گفت که این قیمت شاید تمام مشکلات دامداران را حل نکند اما به گفته خودشان بخش بزرگی از این مشکلات را مرتفع خواهد کرد. رضا باکری قیمت پیشنهادی اولیه دامداران را 1570 تومان در هر کیلو خواند که بعدا در نشست‌های وزارت جهادکشاورزی تعدیل شد. باکری هم‌چنین از وعده حسن سینکی قائم‌مقام وزارت جهادکشاورزی برای اعطای اعتبارات کم‌بهره به دامداران برای حل مشکلات دامپزشکی و خدمات دارویی خبر داد. صنایع لبنی مقصرند سیدحسن امیری‌مقدم اما یکی از مشکلات پیش‌روی دامداری‌ها را صنایع لبنی خواند و اعلام کرد دامداری‌ها همواره مطالبات زیادی از صنایع لنبی دارند و آنچه دریافت می‌کنند دیر است. او گفت: «دامدار مجبور است شیر تولیدشده را در کمتر از 24 ساعت به کارخانجات صنایع لبنی تحویل دهد چون شیر به شدت فسادپذیر است. در مقابل کارخانجات هر زمان که بخواهند مطالبات دامدار را پرداخت می‌کنند.» به دامداران یارانه بدهیم مسعود هاشم‌زاده سه محل را برای پرداخت یارانه شیر عنوان کرد و گفت: «می‌توان یارانه را مستقیماً به مصرف‌کننده پرداخت کرد یا آن را دراختیار دامدار گذاشت و درنهایت این که به صادرکننده یارانه داد تا به افزایش تولید و تعدیل قیمت رقابتی در کشور منجر شود.» نماینده سازمان دامپزشکی با اشاره به چالش‌های اعطای یارانه مستقیم به مصرف‌کننده و مهیا نبودن شرایط برای پرداخت یارانه به صادرکننده، تنها راه‌حل فعلی را دادن یارانه به دامدار دانست. هاشم‌زاده تاکید کرد که البته باید برای پرداخت این یارانه مکانیسم مناسب و هدفمندی تدوین شود. او افزود: «باید هزینه‌های سربار و اضافی تشخیص داده و برای کاهش آن چاره‌اندیشی شود.» شاهرخ ظهیری نیز تاکید کرد که برای افزایش تولید شیر و بهبود کیفیت باید صنعت دامداری صرفه اقتصادی داشته باشد تا داستان سپردن دام‌ها به کشتارگاه دوباره تکرار نشود. صنایع لبنی یارانه نمی‌خواهند رضا باکری اما اعتقاد داشت که در شرایط رکورد تورمی قیمت تعادلی عرضه و تقاضا در بازار آزاد پایین‌تر از قیمت تمام‌شده است. او با تاکید بر آزادسازی و عدم دخالت دولت در بازار شیر گفت: «در شرایط رکود تورمی که فعلا حاکم است قیمت تعادلی بازار پایین‌تر از قیمت ‌تمام‌شده خواهد بود و باز هم نفعی برای تولیدکننده و صنایع لبنی نخواهد داشت اما پایه اصلاح بازار گذاشته خواهد شد.» باکری با اشاره به انتقاد امیری‌مقدم در مورد رفتار صنایع لبنی با دامداران، از روزهای خوش آنها نیز یاد کرد و گفت: «در اسفندماه 89 قیمت هر کیلو شیر 480 تومان بود اما چون شیر تولیدی کم بود و کارخانجات حاضر بودند به قیمت بالاتری شیر را بخرند قیمت تا 1150 تومان هم رسید که آنجا دولت دخالت کرد و با دامداران روی قیمت 960 تومان تفاهم کرد و البته متعهد شد به دامداران کمک نیز بکند.» باکری هم‌چنین توضیح داد که با توجه به این که بازار شیر کشش افزایش قیمت را ندارد کارخانجات نیز نمی‌توانند شیر را گران‌تر بخرند. او هم‌چنین تاکید کرد که کارخانجات صنایع لبنی نمی‌خواهند یارانه دریافت کنند و هیات مدیره هر کارخانه باید خودش بتواند بین خرید و فروشش توازن برقرار کند. دولت واکسن چینی وارد نکند علی‌اصغر تفضلی هرندی با لازم و ملزوم خواندن دامداری و صنایع لبنی با یکدیگر بر لزوم آزادسازی بازار شیر تاکید کرد. تفضلی اذعان کرد که شاید یکسال بازار شیر مختل شود اما برای حرکت به سوی بازار بهتر باید این هزینه پرداخت شود. مشاور کمیسیون کشاورزی و صنایع غذایی اتاق تهران قیمت 1440 تومانی برای شیر را در شرایط فعلی منطقی دانست اما عنوان کرد که دولت نیز باید روی واردات نهاده‌ها دقت و نظارت کافی داشته باشد تا دامدار همانند سال‌های گذشته ناگهان با افزایش قیمت مواجه نشود. او گفت: «سه نهاده مهم ذرت، جو و کنجاله سویا که وارداتی است در اختیار دولت است و وزارت جهادکشاورزی باید تلاش بر تثبیت قیمت این سه محصول داشته باشد. دامدار خودش می‌تواند علوفه مورد نیازش از داخل تامین کند.» علی‌اصغر تفضلی هرندی تاکید کرد که اگر این اتفاق بیفتد احتمالا دامداران نیز تا پایان سال می‌توانند با همین قیمت نیازهای خود را تامین و شیر لازم را تولید و به کارخانجات تحویل دهند. معاون توسعه کشاورزی بنیاد مستضعفان هم‌چنین نسبت به واکسن‌ها و داروهای چینی اعتراض کرد و کیفیت بد آنها را باعث عدم‌استفاده دامداران دانست. او تاکید داشت که دامداران حاضر هستند با قیمت بالاتر واکسن موثرتر و باکیفیت‌تری بخرند. تثبیت قیمت نهاده دامی باید برای همه باشد نه فقط دامدار مجید موافق قدیری سخنانش را با اشاره به پیشنهاد علی‌اصغر تفضلی هرندی در مورد تثبیت قیمت نهاده‌های دامی آغاز کرد. رئیس هیات‌مدیره انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران با اشاره به امکان بروز دلالی در صورت تثبیت قیمت برای دامدار گفت: «اگر دولت تصمیم به ثابت نگه داشتن قیمت نهاده‌های دامی بگیرد باید به همه صنایع این قیمت را تسری دهد. در غیر این صورت دامداری که نهاده ارزان‌تر بخرد بجای استفاده آن را در بازار خواهد فروخت. علاوه بر این سودجویان زیادی برای دلالی وارد بازار شده و حتی سروکله دامداران قلابی نیز پیدا خواهد شد.» قدیری با تاکید بر لزوم آزادسازی به 25 درصد پرت هزینه در مزارع شیر و گوشت کشور اشاره کرد و افزود: «اگر این نیمی از این پرتی برطرف شود قیمت کنونی مشکلات جاری تولیدکننده را برطرف خواهد کرد.» دولت پایش را از بازار بیرون بکشد ابوالحسن خلیلی با اشاره به سابقه چندین و چند ساله تنظیم بازار شیر و تداوم دخالت دولت در این بازار تاکید کرد که با وجود دخالت دولت هیچ‌گاه مشکل این بازار حل نشده و همواره مساله آن لاینحل مانده چون دولت فقط به دنبال این بوده که مصرف‌کننده شیر و لبنیات را ارزان بخرد و به همین ترتیب به تمام چرخه آسیب می‌زند. این عضو کمیسیون کشاورزی ثابت نگه داشتن نهاده برای دامدار از سوی دولت را تنها یک رانت خواند و گفت: «دولت تنها باید تلاش کند که قشر آسیب‌پذیر با قیمت مناسب شیر و لبنیات بخرد. چرا باید در قیمت نهاده دولت دخالت داشته باشد؟» خلیلی واردات با ارز دولتی را منبع رانت و دلالی عنوان کرد و از سرکوب قیمت شیر و لبنیات به عنوان دلیل اصلی آسیب دیدن صنایع لبنی و دامداری‌ها یاد کرد. او افزود: «دولت باید یک جامعه محدود تعریف کند مانند دانش‌آموزان، بانوان و اقشار آسیب‌پذیر و صرفا به همین جامعه یارانه شیر بدهد. دولت باید مبنای آماری درستی داشته باشد و یارانه‌ای که می‌دهد هدفمند باشد و به دست کسانی برسد که برای تامین شیر دچار مشکل هستند. هیچ نیازی نیست که دولت به تمام جامعه یارانه شیر پرداخت کند.» ابوالحسن خلیلی تاکید کرد که لازم است در طرحی که از طرف کمیسیون برای پیشنهاد به دولت نوشته می‌شود هیچ‌گونه رانت و امتیازی در هیچ مرحله‌ای از تولید و برای هیچ کس دیده نشود و تنها یک قشر محدود آسیب‌پذیر هستند که به یارانه نیاز دارند. محمد عیدیان نیز با در سخنانی به بی‌توجهی به حضور شیر در سبد مصرفی خانوار در سال‌های گذشته و افزایش هزینه‌های بهداشت و درمان در حال حاضر اشاره کرد. معاون امور تشکل‌های اتاق تهران هم‌چنین با اشاره به بروکراسی و روند طولانی واردات کالا اعلام کرد که اگر این روند تسهیل و تسریع شود تا 27 درصد کاهش قیمت کالاهای وارداتی را در پی خواهد داشت. او هم‌چنین تاکید کرد که باید در صنایعی چون بسته‌بندی و توزیع نیز تسهیل کار صورت بگیرد چون در حال حاضر هزینه بسته‌بندی و توزیع شیر پاستوریزه بالاست. واردات نهاده‌های دامی انحصاری است تفضلی هرندی که در سخنان خود پیشنهاد تثبیت قیمت سه نهاده وارداتی را داده بود تاکید کرد که به هیچ عنوان هدفش ایجاد رانت و امتیاز نبوده است. معاون توسعه کشاورزی بنیاد مستضعفان با اشاره به تامین علوفه و برخی دیگر نهاده‌های دامی از داخل و خرید از کشاورزان اعلام کرد که این روند کاملا به صورت تجارت آزاد رخ می‌دهد و بدون این که دولت دخالتی داشته باشد دامداران و کشاورزان با قیمت توافقی به مبادله علوفه، ذرت، جو و سایر نهاده‌ها اقدام می‌کنند. مشاور کمیسیون کشاورزی اتاق تهران افزود: «مشکل ما ناشی از عدم مدیریت صحیح واردات است. چون دولت واردات نهاده‌های دامی را منحصر به چند نفر خاص کرده و این باعث شده تا قیمت نوسان زیادی داشته باشد.» او با اشاره به قیمت کنجاله سویا که منبع اصلی تامین پروتئین برای دام است افزود: «قیمت این نهاده از کیلویی 1600 تومان تا 2200 تومان در سال گذشته نوسان داشته است. مشکل نوسان زیاد قیمت است.» صنعت شیر در CCU است علیرضا سجادی عضو هیات مدیره انجمن صنایع لبنی وضعیت کنونی صنایع لبنی و دامداری‌ها را همانند بیماری در بخش مراقبت‌های ویژه توصیف کرد و افزود که برای امروز یک درمان فوری لازم است تا وضعیت بیمار کمی ثبات یابد و بعد از آن باید به فکر درمان‌های بلندمدت و دقیق باشیم. سجادی گفت: «ما چند سال بی‌برنامه‌گی داشته‌ایم و به این صنایع آسیب جدی وارد کرده‌ایم. برای قیمت شیر پاستوریزه می‌توان با یک شیب قیمتی متعادل رو به جلو حرکت کرد تا در نهایت به آزادسازی کامل برسیم.» دولت آزادسازی کند رضا باکری نیز با تاکید مجدد بر مساله آزادسازی و ایجاد فضای رقابتی، اعلام کرد که برای اقشار آسیب‌پذیر از افزایش قیمت شیر هم راه‌کارهایی می‌توان اندیشید که سلامت این قشر دچار آسیب و لطمه نشود. دبیر انجمن صنایع لبنی شیر کشور گفت: «اگر به تمام محصلان کشور از مهدکودک گرفته تا دانشگاه بخواهیم شیر بدهیم افزون از 300 هزار تن شیر در سال نخواهد شد. اگر کارگران کارخانجاتی که هوای پاکی ندارند، پرسنل محترم نیروی انتظامی، زنان باردار، خانواده‌های تحت پوشش کمیته امداد را هم در نظر بگیریم دولت می‌تواند با پرداخت یارانه به این اقشار که مصرف شیر برای آنها ضروری است بازار را آزاد کند.» او ادامه داد: «اگر قیمت واقعی شیر فرض کنید کیلویی سه هزار تومان باشد چه دلیلی دارد آن را برای افرادی که توانایی خرید دارند پایین بیاوریم؟ ما فقط باید به قشر آسیب‌پذیر یارانه بدهیم و دولت می‌تواند با این کار در بازار نهاده‌ها، شیر خام و شیر پاستوریزه آزادسازی انجام دهد.» در پایان این نشست شاهرخ ظهیری با بیان این که به اقدامات دولت در این زمینه خوش‌بین است تاکید کرد که پیشنهادات کمیسیون تدوین خواهد شد و به صورت یک بسته پیشنهادی به وزارت جهادکشاورزی ارسال می‌شود تا در انتخاب سیاست‌ نهایی از سوی دولت مورد توجه قرار بگیرد.